De eerste stap in de wereld die marine heet


Bericht geplaatst: 18-08-2013
Door: Jaime Karremann


Afgelopen dinsdag was het weer zover: de grote opkomst, het jaarlijkse begin van de officiersopleiding van de marine. Maar liefst 114 aspirant adelborsten stapten met grote weekendtassen voor de eerste maal het hoofdgebouw van het Koninklijk Instituut voor de Marine te Den Helder binnen. 114 jonge mannen en vrouwen en evenzoveel herinneringen, want zoals Commandant KIM KTZ Kees Turnhout in zijn welkomstspeech zei: "Deze dag vergeten jullie nooit meer."

adelborst
Wat onwennig gaat een aanstaande marineofficier zijn gezelschap voor bij het betreden van het Koninklijk Instituut voor de Marine. Op de achtergrond een marineofficier uit een ver verleden: LTZ2OC Van Speijk. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

Nieuw
Een eerste dag van een nieuwe studie of bij een nieuwe werkgever is altijd spannend: veel nieuwe informatie en nieuwe gezichten. Helemaal als je bij een militaire organisatie begint met soms totaal andere gebruiken en regels dan je gewend bent. Ondanks dat de nieuwbakken marinemannen en -vrouwen zich voorbereid hadden, want tijdens de sollicitatiegesprekken met de Aanstellings Adviescommissie (AAC) wordt ook inhoudelijke kennis van de marine verwacht, is de wereld waar ze in stappen volslagen nieuw. Rangen en standen? Geen idee. Infanterie excercitie? Nope. Krijgstucht? Onbekend. Maar aan het einde van de eerste dag spreken de baroes met twee woorden ("present sergeant!"), zijn ze militair en weten ze welk been ze eerst moeten bewegen na een uitvoeringscommando. Die leercurve is steil!



Om half negen 's ochtends is daar echter nog geen sprake van. Vanuit het hele land komen de jongens en meiden met grote weekendtassen aan. Een groot deel met famillieleden en partner. Spijkerbroeken, korte broeken, rokjes. Van 18 jarigen net van het VWO tot afgestudeerde criminologen. Maar (bijna) allemaal met een kort kapsel, want dat was ze eerder per brief medegedeeld. Alle 114 stappen, met het doel marineofficier te worden, samen met introducees het 143 jaar oude gebouw binnen.

Zij die het gebouw binnenkwamen met het idee dat het grootste deel van de papierwinkel wel was afgehandeld tijdens de keuring, komen bedrogen uit. Al snel moeten zij zich buigen over allerlei formulieren en documenten. "Ik heb vanochtend wel 20 formulieren ingevuld," verzucht één van de aspirant militairen terwijl hij met "nummer 21" aanving.

Mark Vierboom
Ook Mark Vierboom komt even een kijkje nemen. Al vele jaren loodst Vierboom bij Werving de sollicitanten voor marineofficiersfuncties door het sollicitatietraject en is dan ook een bekend gezicht bij veel adelborsten. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

Zachte landing
Om het grote verschil tussen het burgerbestaan en de officiersopleiding te overbruggen is de eerste dag ingericht als zachte landing. Ouders, broers en zussen, en partners krijgen een groot deel van de ochtend de tijd om in de gemeenschappelijke ruimte -het Zaaltje- de nieuwe leefomgeving van de aspirant adelborsten in zich op te nemen.

Hoe zacht die landing ook is, voor veel "afduwers" is het toch een lastig moment. Een moeder met wat vochtige ogen: "Het is wel erg ineens zo. Na zijn VWO heeft hij een jaar de tijd genomen om zich te orienteren en dus was hij veel thuis en nu is hij plots weg."

afscheid marine
KTZ Turnhout spreekt de 200 aanwezigen in het Zaaltje toe. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

De vorige maand aangetreden Commandant KIM kapitein ter zee Turnhout heet de aanwezigen van harte welkom. Tegen de aspirant adelborsten: "Deze dag zult u zich voor altijd herinneren." Iedere marineman en -vrouw weet dat daar niets aan gelogen is. "Tijdens deze opleiding wordt u gevormd tot marineofficier. U zult veel leren over de marine en uw vakgebied. Maar u zult ook heel veel leren over uzelf."

Na het afscheid van familie en/ of partners is de stemming in het Zaaltje opgelucht: het kan beginnen.

afscheid marine
Het afscheid is onvermijdelijk. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

Bakken
Bij de marine spreekt men niet van klassen, maar van bakken. Een eeuwenoud gebruik binnen de marine, dat voortkomt uit de tijd dat scheepsbemanningen waren opgedeeld in groepjes met één etensbak per groep. Na verloop van tijd verschoof de nadruk op de maaltijd naar een bakkensysteem uit organisatorisch en disciplinair oogpunt. Overigens, pas een jaar of 40 geleden verdween het eten volgens het bakkensysteem definitief toen op nieuwe schepen het huidige cafetariasysteem werd ingevoerd.

Deze achtergrond ontging de jongstejaars ongetwijfeld toen de bulderstem van sergeant-majoor der mariniers Verheul door het Zaaltje denderde met de mededeling dat iedereen zou worden ingedeeld in bakken, met baksmeesters. "Ook spreken we hier met twee woorden, dus als ik je naam noem zeg je 'present majoor'!"

Onbekend
De eerste les was daarmee geleerd. Wat de komende weken nog meer volgt is voor veel nieuwe marinemannen en -vrouwen nog een verrassing. Rolf van Gelderen (adelborst voor het Korps Technische Dienst): "Ik heb gehoord dat het zwaar wordt, maar ik weet echt niet wat ik de komende week kan verwachten. Tijdens de open dagen hebben ze me wel verteld dat de theorie moeilijk is, maar ik heb daar wel vertrouwen in. Op het VWO lagen de bètavakken me wel goed."
Ook Bianca Zeeman (Zeedienst) heeft nog geen duidelijk beeld: "De komende dagen? Ik denk dat vrij weinig mensen er iets over weten. Ja het wordt zwemmen, lopen, rennen, varen, Texel… dat is het enige dat ik weet. Maar wat wanneer gaat gebeuren, geen idee." Tim van den Berg (Administratie) weet er wel iets meer van, hij komt uit een Helders militair gezin: "De komende acht weken worden we hard aangepakt. Daar heb ik me wel op voorbereid."

houding
Hoe moet je in de houding staan? KPLADBMARNS Bijl legt uit hoe je je voeten neerzet. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

Transformatie
De eerste echte verandering wordt zichtbaar als de bak buiten voor het eerst staat opgesteld. Bak 1 krijgen een uiterst vriendelijke en geduldige uitleg over marcheren van de baksmeesters KPLADBMARNS Bijl en KPLADB Broksma, die zelf ook niet zo lang werkzaam zijn binnen de marine maar wel goed weten wat hun nieuwe collega's te wachten staat.

"Deze eerste periode staat echt in het teken van voorbereiding op de volgende fase," legt Broksma aan Marineschepen.nl uit, "als ze straks onder de sergeanten van de mariniers vallen wordt het wel strak en zijn er wel sancties als er iets niet goed gaat. Wij doen dat op een veel soepelere manier. We geven tips die straks van pas komen, zodat ze 's nachts bijvoorbeeld snel het correcte tenue aan kunnen doen, wat ze wel en niet moet eten. Ook voor vrouwen heb je weer bepaalde tips die ik ze mee kan geven."
"Ik heb me hier vrijwillig voor opgegeven omdat ik het leuk vind om ze de basis van het militair zijn mee te geven. Je ziet ze die eerste paar dagen veel veranderen. Zelf heb ik die eerste dagen als heel druk, maar wel als heel leuk ervaren. Al is het wel apart. Je gaat direct een soort achtbaan in en je rolt er met je hele groep doorheen, terwijl je langzaam verandert. Je merkt het eigenlijk niet. Pas als je je familie en vrienden weer ziet heb je het door. Hier gaat het er strak aan toe, hier loopt iedereen snel. Mijn ouders zeiden ook toen ze mij weer zagen: 'wat loop je snel!'"

Binnen een kwartier is Bak 1 de basics uitgelegd over de juiste houding en commando's. Even later draait de bak vrij netjes rechtsom en gaat voorwaarts naar de volgende stap in het programma.

crusader
Als je niet van tassen en kleding houdt, is de eerste dag op het KIM een nare. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

Kamers en kleding
Waar men vroeger de eerste dag in het kledingmagazijn nog maten moest laten opmeten om vervolgens de militaire uitrusting ter plekke samen te stellen, is dat nu al in een eerder moment gedaan in Soesterberg bij het Kleding en Persoonlijke Uitrusting bedrijf (KPU) van Defensie. Het resultaat is veel kortere wachttijden en bergen met tassen, voor iedereen minimaal twee stuks.

Nu volgt de eerste echte krachttoer, want de loodzware tassen moeten natuurlijk naar de kamers worden gesjouwd. Menig zweetdruppel verschijnt op de voorhoofden van de nieuwelingen. Eénmaal bij de kamers moeten de bedjes worden uitgezocht. Geen geren of duw- en trekwerk, maar overleg wie welk bedje wil. Het overleg kan kort zijn, want de gasten slapen met vijf personen per kamer. Het concept van grote slaapzalen is door het KIM jaren geleden losgelaten. De aspirant adelborsten zijn dan ook erg tevreden met hun nieuwe onderkomen.

crusader
10 minuten om je om te kleden lijkt lang, maar je moet ook weten wat je aan moet. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

Eenmaal weer op de gang aangetreden wordt door de baksmeesters de bak verteld dat ze 10 minuten krijgen om zich -voor het eerst- om te kleden van hun burger naar een correct militair tenue. Even is het schrikken want er zitten zoveel kledingstukken in de tassen voor de verschillende tenues, maar in no-time worden de nagelnieuwe uniformen uit het plastic gerukt. 11 minuten en 45 seconden later staat de volledige bak weer in de gang. Dit keer blijft het bij een vriendelijk verzoek van de baksmeesters om de volgende keer de timing wel te halen...

crusader
Voor het eerst in het kersverse marineuniform. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

Uniform
In een krappe 12 minuten heeft Bak 1 een zichtbare, maar ook onzichtbare gedaantewisseling doorgaan. De horizontale vouwen zitten nog in de uniformen, broeken zitten nog niet altijd model en bij een enkeling moet een kledingstuk worden nageleverd, maar het zijn wel uniformen. Echte uniformen. Hier staan geen burgers meer, maar militairen.

Kasper Aarts studeerde Criminologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en staat in een nog naar pakplastic ruikend camouflagepak. "Bij het KPU had ik het al gepast, maar nu heeft het toch wel wat. Het verandert wat aan je. Je voelt je onderdeel van iets groters. Het uniform geeft je een boost. Dat bevalt me wel." Ook de rest bevalt de aanstaande Officier der Mariniers: "Het is vandaag wel wennen, maar ik vind het eigenlijk best leuk tot nu toe. Het is nog losser dan ik had verwacht. Onze baksmeesters zijn heel aardig. Maar dit is allemaal vrij luxe en straks wordt het veel strenger, helemaal in de POTOM [Praktische Opleiding Tot Officier der Mariniers, red.]. Maar ik heb wel wat met duidelijkheid, discipline en hierarchie, dus dat trekt me wel."
Het Korps Mariniers was niet iets waar Kasper zich al jaren mee bezig hield: "Ik wilde altijd rechercheur worden, vandaar mijn studie. Daar was vanwege een reogranisatie geen plaats. Op advies van mijn vader kwam ik terecht bij de Marchaussee en op internet zag ik de vacature voor Officier der Mariniers met WO of HBO. Ik was er gelijk razend enthousiast over en een paar maanden later sta ik hier."

crusader
KPLADB Broksma licht het tenue toe. (Foto: JM Karremann/ Marineschepen.nl)

Lange dag
Dat het snel kan gaan weet ook Tim van den Berg: "Ik heb getekend voor 6 jaar en die gaan voorbij vliegen, dat weet ik wel." Zo ver is het echter nog niet. De eerste dag is lang en vol. Veel administratieve zaken moeten die eerste dag worden geregeld, maar een enkeling moet ook nog naar de kapper. Na het avondeten volgt de eerste les over krijgstucht, zodat de militairen zich ook weten aan welke regels zij zich moeten houden.

Tegen de tijd dat de 114 militairen hun bed weer zien, is de dag diep in hun geheugen opgeslagen. Maar de komende jaren moet daar nog veel meer bij voor zij straks aan boord of in het veld aan de slag kunnen.



Tijdens deze eerste dag was ook een filmploeg onder leiding van Walter Stokman opnamen aan het maken voor een documentaire over de adelborsten. Deze docu komt in het voorjaar van 2014 bij BNN op televisie.

comments powered by Disqus


Marineschepen.nl
Contact
Over deze site
Privacy
Adverteren
Blijf op de hoogte via:
Twitter
Facebook
Flickr
Copyright
Alle rechten voorbehouden.

Sinds 13 augustus 2001



Menu
Dossiers

Gerelateerde artikelen
Adelborsten op Texel
Rangen marine
Uniformen marine