A26/ NGU onderzeeboten (Zweden)


Door: Jaime Karremann
Laatst aangepast:08-06-2015


De Kockums A26 onderzeeboot is een ontwerp van het Zweedse Saab Kockums voor de Zweedse marine. De Nästa Generations Ubåt (NGU, nieuwe generatie onderzeeboot), zoals de nieuwe boten bij de Zweedse Defensie worden genoemd, moeten varen vanaf 2022.
Door de samenwerking tussen Saab Kockums en Damen Schelde Naval Shipbuilding kan de A26 de basis vormen voor nieuwe Nederlandse onderzeeboten.

Ga direct naar specificaties (onderaan deze pagina).

A26
A26 onderzeeboot. (Bron: Saab Kockums)

Een lange en lastige aanloop
Het ontwerp van de A26 onderzeeboot komt voort uit de onderzeebootsamenwerking tussen Denemarken, Noorwegen en Zweden. Het Vikingproject stortte echter in toen Denemarken hun onderzeedienst besloot op te heffen. Noorwegen besloot ook uit het project te stappen.



In 2007 gaf de Zweedse regering akkoord op vervanging van de oudere A17 onderzeeboten door het nieuwe A26 ontwerp.

Bouwer Kockums was intussen echter in handen gevallen van het Duitse ThyssenKrupp, dat ook eigenaar is van de Duitse onderzeebootbouwer HDW. Tussen ThyssenKrupp en de Zweedse defensie ontstond een conflict toen de Zweden niet alle details over de A26 aan ThyssenKrupp wilden geven. De Duitsers bestempelden het ontwerp daarop als een risico en in Zweden kreeg men het gevoel dat Kockums de nek om werd gedraaid ten faveure van de concurrent HDW.

De Zweden en Duitsers raakten in een patstelling en de Zweedse regering annuleerde het NGU-project. Het voortbestaan van de Zweedse onderzeedienst stond plotseling op het spel.

Doorstart en bestelling
Na de crisis in Oekraïne in 2014 besloot de Zweedse regering meer te investeren in Defensie en halverwege 2014 nam het Saab scheepswerf Kockums over op aandringen van de Zweedse regering. Toen de verloren zoon weer terug was, werd het onderzeebootproject weer opgepakt. Al vrij snel werd bekend dat Zweden door wilde gaan en dat de A26 bij Saab Kockums besteld zou worden.

Op 19 maart 2015 maakte de Zweedse minister van Defensie Peter Hultqvist de aanstaande bestelling van twee A26/ NGU onderzeeboten ter vervanging van twee Gotlandklasse onderzeeboten. Hultqvist voegde daar aan toe dat het aantal zou kunnen oplopen tot vijf boten, twee meer dan eerder verwacht werd.

Het contract voor de bouw van de eerste twee boten werd op 30 juni 2015 ondertekend.

A26
Duikers verlaten de boot via de middelste buis. (Bron: Saab Kockums)

Inlichtingen
De nadruk van het ontwerp ligt op de kustwateren, al zijn operaties op de oceaan niet uitgesloten. De ontwerpers hebben zich vooral gericht op inlichtingenoperaties en acties met speciale eenheden. Er is dus minder aandacht geweest voor bijvoorbeeld het beschermen van een vlootverband op open zee, onderzeebootbestrijding op grote diepte.



Ontwerp
De A26 is een conventionele onderzeeboot met luchtonafhankelijke voortstuwing (AIP). De onderzeeboot heeft een enkele drukhuid (dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Walrusklasse die een dubbele huid heeft) gemaakt van Zweeds hoge rekgrensstaal. Van binnen bestaat de onderzeeboot uit twee lagen. Alleen in de bovenste laag zijn de werk-, slaap- en woonruimtes. Helemaal achterin bevindt zich de machinekamer.

Vrijwel alles in de onderzeeboot is gebouwd op twee geïsoleerde platforms. Hierdoor is de apparatuur beter bestand tegen schokken, is de boot beter af te scheiden in geval van brand. Het voordeel volgens Kockums is bovendien dat de bouw ook modulair kan plaatsvinden; het inbouwen van bijvoorbeeld de apparatuur kan op de aparte platforms en de bouw kan op verschillende plaatsen door verschillende werven worden uitgevoerd.

Kockums heeft in het ontwerp naar eigen zeggen veel aandacht besteed aan stealth. Geruisuitstraling wordt geminimaliseerd door machines te plaatsen op rubber en de Stirling- en dieselmotoren zijn overkapt. Voor actieve sonar is de boot minder goed te detecteren dankzij de schuine vlakken op het sail (de opbouw). Verder is geprobeerd om de magnetische signatuur, zichtbaarheid van masten voor radar en infrarood signatuur verder te reduceren door nieuwe toepassingen.

Behalve het bijzondere sail van de onderzeeboot, valt ook de dunne lange pijp aan de achterzijde op. Dit is niet in eerste instantie bedoeld voor de towed array sonar, maar het is een soort uitlaat van de Stirlingmotor. De gassen die hier worden afgevoerd, worden boven de schroef losgelaten zodat de bellen minder opvallen.

A26
A26 onderzeeboot. (Bron: Saab Kockums)

Voortstuwing
Het A26 ontwerp kent de bekende configuratie van diesels en batterijen. Daarnaast heeft de boot een Stirlingmotor, dit is de luchtonafhankelijke voortstuwing/ air independent propulsion (AIP). Ook andere Zweedse (en Japanse) onderzeeboten maken gebruik van deze techniek. In tegenstelling tot de AIP-variant met brandstofcellen zoals het Duitse ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) ze gebruikt voor de Type 212-lijn, is alleen diesel en vloeibare zuurstof nodig. Voor de Duitse brandstofcel-AIP is ook waterstof nodig, dit moet zeer schoon zijn en is op weinig plaatsen verkrijgbaar.

De vloeibare zuurstof op de A26 wordt opgeslagen in tanks aan de onderzijde van tanken in het voortstuwingsplatform. Vloeibare zuurstof is in vrij veel havens verkrijgbaar en wordt normaal gebruikt in de industrie.

Als de boot op AIP vaart, kan een maximale snelheid van 6 knopen gehaald worden. De winst van AIP is dat de boot veel langer onder water kan blijven dan alleen op de accu's.

Sensoren en wapensystemen
In het ontwerp zijn alleen masten voorzien die niet door de drukhuid gaan. De klassieke periscopen komen niet terug en zijn vervangen door optronische masten; masten met camera's en alleen de kabels gaan door de drukhuid, de masten zijn korter en blijven in het sail. De commandocentrale van de boot is daardoor verder naar voren geplaatst, deels boven de boegbuiskamer.

Het belangrijkste wapen van de onderzeeboot is de torpedo. Volgens de brochure van Saab is het maximale aantal mee te nemen "zware wapens" groter dan 15. Deze wapens worden afgevuurd door de vier torpedobuizen. In het midden van de buizen bevindt zich iets nieuws: een megabuis. Deze heeft een diameter van 1,5 meter. De buis is bedoeld voor onderwatervaartuigen en special forces. Zij kunnen de boot niet alleen verlaten via deze buis, maar ook terugkeren.

In diverse afbeeldingen van de A26 is ook een kanon of machinegeweer op het sail te zien. Volgens Saab is dit alleen om de mogelijkheden aan te geven en gaat Zweden er waarschijnlijk geen gebruik van maken.

Basis voor Nederland?
Directeur van Damen Schelde Naval Shipbuilding Hein van Ameijden zei in een interview met Marineschepen.nl dat de A26 als basis kan dienen voor de nieuwe Nederlandse onderzeeboten als de combinatie Damen en Saab de opdracht krijgen.
De A26 is schaalbaar en kan dus worden vergroot zonder dat alles opnieuw moet worden ontworpen. Een vergrootte versie werd ook aan Australië aangeboden, maar Saab Kockums viel vrij snel af.

NIDV
Een model van de A26 tijdens de NIDV tentoonstelling in november 2014 te Rotterdam. Hier zijn de verschillende modules te zien. Deze kunnen eventueel worden uitgebreid. Op de voorgrond links is de voortstuwingsmodule te zien en verder naar rechts delen van verblijven en de commandocentrale. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)

Specificaties
Naamsein Naam In dienst Uit dienst
? ? 2022
? ? 2023 ?
? ? ? ?
? ? ? ?
? ? >2030? ?
Afmetingen 62 x 6,4 x 6
Max. waterverplaatsing 1900 ton (onder water)
Max. snelheid Boven water 12 knopen, onder water ? knopen
Bemanning 26 (+ ruimte voor 9 opstappers)
Voortstuwing AIP Stirling
Diesel-elektrisch
Wapensystemen Torpedo's (4 torpedobuizen)
Mijnen
UUV/ UAV UUV (onbemand onderwatervaartuig)
Sensoren Optronische mast
Diverse sonars, waaronder gesleepte sonar




Marineschepen.nl
Contact
Over deze site
Blijf op de hoogte via:
Twitter
Facebook
Flickr
Copyright
Alle rechten voorbehouden.

Sinds 13 augustus 2001



Menu
Nederlandse marineschepen
Belgische marineschepen
Marineschepen wereldwijd

Gerelateerde artikelen
Nieuwe onderzeeboten

Zweden bestelt A26
A26 model in Rotterdam