Twee torpedobootjagers van de US Navy hebben afgelopen maandag geoefend in de Barentszzee, dat maakt de Amerikaanse marine bekend. Het gaat om de schepen USS Jason Dunham en USS Stout van de Arleigh Burkeklasse, die op dit moment onderdeel uitmaken van de Harry S. Truman Carrier Strike Group. Het was de eerste keer sinds het begin van de Russisch-Oekraïense oorlog dat er Amerikaanse marineschepen in het gebied voeren.
USS Stout in warmere wateren op archiefbeeld. (Foto: Amerikaanse marine)
Jarenlang vertoonden Amerikaanse marineschepen zich niet in de Barentszzee, een aan Rusland en Noorwegen grenzende zee in het hoge noorden van Europa, ondanks het feit dat het om internationale wateren gaat. In 2020 kwam daar echter verandering in.
De drie Arleigh Burkeklasse torpedobootjagers USS Donald Cook, USS Porter en USS Roosevelt waren toen eerste Amerikaanse schepen in 30 jaar die actief waren in de Barentszzee. Samen met de Britse Type 23-fregat HMS Kent werd destijds in het zeegebied gevaren om de vrijheid van navigatie te bewaken.
Dat er nu meer activiteit is in de Barentszzee is geen toeval. In juli presenteerde het Pentagon de Department of Defense Arctic Strategy. Hierin staat dat het een doel is van de Verenigde Staten om het arctische gebied samen met partners en bondgenoten veilig en stabiel te houden. Er wordt verwacht dat de arctische gebieden door klimaatverandering steeds toegankelijker worden voor militaire activiteiten, voor de VS, maar ook voor Rusland en China.
Russische nucleaire oefening
De twee torpedobootjagers zijn alleen op maandag 21 oktober in de Barentszzee geweest en volgens de Amerikaanse marine ging het om "routinematige maritieme operaties". Deze term gebruikt de Amerikaanse marine voor alle eigen oefeningen en reizen. Toch is de aanwezigheid in de Barentszzee niet gebruikelijk. De Verenigde Staten hebben het gebied sinds de oorlog in Oekraïne vermeden.
De timing is opvallend aangezien Rusland zich op dit moment voorbereidt op zijn jaarlijkse nucleaire oefening in de Barentszzee. Vanaf maandag 26 oktober zijn er verschillende Notice to Airmen (NOTAM) actief in het gebied in het kader van oefening Grom, wat kan worden vertaald als 'donderslag'.
Er wordt dan onder meer geoefend met nucleaire ballistische raketten vanaf onderzeeboten, langeafstandswapens en raketten vanaf het land afgevuurd. In de afgelopen jaren werden kruisraketten afgevuurd vanaf onderzeeboten, vliegtuigen en oppervlakteschepen tijdens de gesimuleerde oorlogvoering onder toeziend oog van president Vladimir Poetin.
Voor de kust van Nederland
De twee torpedobootjagers van de Arleigh Burkeklasse zullen zich niet met de oefening bemoeien, aangezien deze weer terug zijn bij de rest van de Harry S. Truman Carrier Strike Group in de zuidelijker gelegen wateren bij Noorwegen. USS Stout bracht woensdagavond nog een bezoek aan de haven van Tromsø.
Twee weken geleden was het indrukwekkende vliegkampschip USS Harry S. Truman nog voor de kust van Nederland. Het schip voer toen samen met twee torpedobootjagers en een kruiser in noordelijke richting door de Noordzee, maar had dit niet publiekelijk aangekondigd.
Auteur: Tobias Kappelle Tobias werkt sinds augustus 2020 als freelance journalist voor Marineschepen.nl. Daarnaast is hij vooral actief in de sportjournalistiek bij onder andere AD Sportwereld, Eurosport en Hockey.nl. Tobias studeerde Geschiedenis en Bestuurs- en Organisatiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht en deed een master Media & Journalistiek aan de Erasmus University Rotterdam.