De situatie omtrent de Straat van Hormuz lijkt opnieuw te escaleren nadat vredesonderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten dit weekend vastliepen. President Donald Trump heeft de Amerikaanse marine opdracht gegeven Iraanse havens te blokkeren in de Straat van Hormuz. Ondertussen vraagt het Pentagon steeds meer van zijn marine. Carrier USS Gerald R. Ford is hard op weg om het Amerikaanse marineschip met de langste aaneengesloten inzet te worden sinds de Vietnamoorlog.n.
Vliegdekpersoneel van de Ford op het vliegdek, met op de achtergrond een Super Hornet. (Foto: Amerikaanse marine)
In Pakistan werd onderhandeld tussen Iran en de Verenigde Staten, waardoor er sinds woensdag sprake was van een wapenstilstand. De onderhandelingen leverden echter geen deal op en dus lijkt de strijd nu weer los te kunnen barsten.
Amerikaanse blokkade vandaag van kracht
Om 16:00 uur Nederlandse tijd is de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens in de Straat van Hormuz van start gegaan. Het Pentagon maakte bekend dat alle schepen van en naar Iraanse havens tegengehouden zullen worden. Het doet er hierbij niet toe uit welk land deze schepen afkomstig zijn. Als schepen van de Iraanse marine zich naar buiten zouden wagen, zouden zij worden uitgeschakeld net als (mogelijke) drugstransporten in het Caribisch gebied.
Schepen die geen Iraanse havens aandoen, mogen van de Amerikanen wel door de Straat van Hormuz varen. Er bestaat hierbij echter een kans dat deze schepen in dat geval door Iran aangevallen worden, aangezien het land de Straat nog altijd niet volledig vrij heeft gegeven.
De Iraanse Defensie veroordeelde eerder het plan van de Verenigde Staten en spreekt over piraterij. Er werd bovendien gedreigd dat Iran ook omliggende havens in Perzische Golf en de Golf van Oman zullen aanvallen, omdat veiligheid er of voor iedereen is of voor niemand, zo meldt Teheran.
Uit de eerste berichten over de blokkade blijkt dat het vliegkampschip USS Abraham Lincoln (Nimitzklasse) een stuk dichter naar de Straat van Hormuz is opgeschoven.
Destroyer USS Michael Murphy van de Arleigh Burkeklasse in de Arabische Zee. (Foto: Amerikaanse marine)
Nieuwe aanvallen en mijnenjagen
Ondertussen stijgen de olieprijzen weer en dus is de noodzaak om in te grijpen aanwezig. Trump zou volgens de Wallstreet Journal met zijn adviseurs ook kijken naar de mogelijkheid om opnieuw luchtaanvallen uit te voeren in Iran.
Ook melden de Verenigde Staten dat ze op zaterdag 11 april begonnen zijn met de eerste mijnenbestrijdingsoperaties. De twee Arleigh Burkeklasse-destroyers USS Frank E. Petersen jr. en USS Michael Murphy zouden operaties hebben uitgevoerd in de Straat van Hormuz en de Arabische Golf om de waterweg weer veilig te maken. Het plan is om hiermee de vrijheid van de commerciële vaart te bewerkstelligen en deze veilige waterweg te delen met de maritieme industrie.
Het is echter onduidelijk hoe de Verenigde Staten dit precies gedaan hebben. De twee zijn immers geen mijnenbestrijdingsvaartuigen. Bovendien zou Iran zou zelf al niet meer weten wat de exacte locaties van de neergelegde mijnen zijn. Deze werden aan het begin van de oorlog neergelegd met kleine bootjes en hierbij zouden geen registraties doorgevoerd zijn. Bovendien kunnen sommige mijnen afdrijven en dus is het vermoedelijk voor niemand bekend waar de mijnen precies liggen. Wel is het zo dat Iran bewust enkele routes open heeft gelaten. Schepen die van deze veilige routes gebruik willen maken, moeten nu tol betalen aan Iran.
VS verwacht meer marineschepen
De oorlog in het Midden-Oosten begint ondertussen steeds meer te vragen van de Amerikaanse marine en het personeel. Carrier USS Gerald R. Ford (Fordklasse) is al sinds juni 2025 van huis en is hard op weg om het Amerikaanse marineschip met de langste aaneengesloten inzet te worden sinds de Vietnamoorlog.
Sinds het vertrek van de Ford in juni voer het vliegkampschip onder meer in de Atlantische Oceaan, het Caraïbisch gebied, de Middellandse Zee, bij Noorwegen en in het Midden-Oosten. In januari was het schip nog een belangrijke pion in de operatie om de president van Venezuela Maduro gevangen te nemen.
Probleemloos verliepen de afgelopen maanden niet. Zo was er in maart een grote brand aan boord. Zeshonderd bemanningsleden verloren hun slaapplek en het schip moest aanleggen in Griekenland ter reparatie. Later werd er ook een stop in Kroatië gemaakt.
Een andere carrier, USS George H.W. Bush (Nimitzklasse), nadert inmiddels de Middellandse Zee. Bijna twee weken geleden kwam destroyer USS Gonzalez van de Arleigh Burke klasse al aan. Dit schip maakt onderdeel uit van de carrier strike group van de George H.W. Bush.
Ook het amfibische aanvalsschip USS Boxer is nog altijd onderweg naar de regio. Het vierde schip van de Waspklasse komt vermoedelijk ongeveer gelijktijdig aan met de andere twee schepen. USS Tripoli, een amfibisch aanvalsschip van de Americaklasse is ook nog aanwezig en zo beschikken de Verenigde Staten nog altijd over een flinke maritieme aanwezigheid in het Midden-Oosten.
Hoe deze gaat worden ingezet, zullen we mogelijk al op korte termijn gaan zien.
Auteur: Tobias Kappelle Tobias werkt sinds augustus 2020 als freelance journalist voor Marineschepen.nl. Daarnaast is hij vooral actief in de sportjournalistiek bij onder andere AD Sportwereld, Eurosport en Hockey.nl. Tobias studeerde Geschiedenis en Bestuurs- en Organisatiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht en deed een master Media & Journalistiek aan de Erasmus University Rotterdam.
