De Poolse Defensie en het Zweedse bedrijf Saab hebben vorige maand het contract ter levering van drie A26-onderzeeboten officieel getekend. In totaal gaat het om drie exemplaren en het Orkaproject heeft een totale waarde van zo'n 4,3 miljard euro. Inmiddels zijn er meer details over de plannen.
Eerste beeld van de Poolse A26-onderzeeboot. (Beeld: Saab Kockums)
Eind 2025 werd bekend dat Polen Saab Kockums had geselecteerd voor de bouw van drie onderzeeboten. Deze worden gebaseerd op de Zweedse A26-onderzeeboten, die momenteel ook voor de Zweedse marine gebouwd worden. In Polen staat het programma, dat ter vervanging dient van de Kiloklasse, bekend als het Orkaproject.
Inmiddels is er meer bekend over het project. Op 7 juli werd er een contract ondertekend dat werd gepresenteerd als een strategisch partnerschap tussen Zweden en Polen. Naast de levering van drie onderzeeboten wordt er inmiddels ook gesproken over een nauwere samenwerking tussen beide landen die straks met hetzelfde type boten gaat opereren in de Oostzee. Zweden en Polen willen gezamenlijke operaties uitvoeren en meer inlichtingen met elkaar delen. Het doel is om een onderwaterbeeld van de Oostzee op te bouwen.
Hiermee moet bijvoorbeeld de cruciale infrastructuur in de Oostzee beschermd worden. De afgelopen jaren waren er meerdere incidenten, zoals het opblazen van de Nord Stream pijpleidingen.
Industriële samenwerking
Ook willen Polen, Zweden en Saab een langdurige samenwerking op het gebied van de industrie aangaan. Het Orkaproject moet de eerste stap zijn in deze industriële samenwerking.
Saab Kockums zal zich bovendien ontfermen over de opleiding van de bemanning, de logistieke ondersteuning en de langdurige instandhouding. De Poolse industrie wordt hier direct bij betrokken. Onder meer defensiebedrijven PGZ en WB Group zullen participeren op het gebied van onderhoud, opleiding en de productie van onderdelen.
Zorgen in Polen
De eerste levering van een A26-onderzeeboot staat gepland voor 2031. Dit is echter een ambitieuze tijdlijn gezien de bouw van dezelfde Blekingeklasse voor Zweden. De twee Zweedse boten worden ook in 2031 verwacht. De laatste Poolse oplevering zou in 2038 moeten plaatsvinden.
Ondertussen is er in al Polen debat over de raketten voor de A26's. Binnen het parlement bestaan zorgen dat er mogelijk geen volledige capaciteit zal zijn voor langeafstandskruisraketten. Hiermee zouden de onderzeeboten minder geschikt zijn voor het aanvallen van landdoelen, wat wel de bedoeling was in eerste instantie.
Polen had oorspronkelijk zijn zinnen gezet op de Amerikaanse Tomahawk kruisvluchtwapens, maar die lijken van de baan. De Joint Strike Missile-Submarine Launched (JSM-SL) is een logisch alternatief. Dit is een variant op de JSM van Kongsberg, die momenteel voor Nederland en Spanje verder ontwikkeld wordt. Deze raketten hebben echter een kleiner bereik ten opzichte van de Tomahawk.
Overbrugging
Om de tijd tot de komst van de nieuwe Zweedse boten te overbruggen en om alvast kennis te maken met de Zweedse techniek, die toch echt anders is dan die op de Kiloklasse onderzeeboten uit het Sovjettijdperk, gaat Polen een Zweedse boot leasen. HMS Södermanland, een oudere A-17-onderzeeboot, zal tijdelijk aan de Poolse sterkte worden toegevoegd. Naval News meldt dat de training al in augustus begint.
Auteur: Tobias Kappelle Tobias werkt sinds augustus 2020 als freelance journalist voor Marineschepen.nl. Daarnaast is hij vooral actief in de sportjournalistiek bij onder andere AD Sportwereld, Eurosport en Hockey.nl. Tobias studeerde Geschiedenis en Bestuurs- en Organisatiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht en deed een master Media & Journalistiek aan de Erasmus University Rotterdam.
