Menu
Algemeen

Gerelateerde artikelen
Marine uniformen
Opkomst adelborsten



Rangen en standen van de Koninklijke Marine


Laatst aangepast: 17-08-2015

Iedere militair heeft een rang (of stand). Dat is al sinds mensenheugenis zo, maar de rangen en standen veranderen nogal eens. Op deze pagina een actueel overzicht van de rangen en standen van de Koninklijke Marine, maar ook aanspreektitels, afkortingen en meer.


Onderofficieren en officieren staan aangetreden. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)



Behalve de indeling in rangen, is er nog een algemenere indeling, namelijk die van manschappen, onderofficieren en officieren. De manschappen zijn de matrozen en mariniers, onder de onderofficieren valt iedereen van korporaal tot adjudant onderofficier. Vanaf de rang luitenant ter zee der 3e klasse of 2e luitenant (Korps Mariniers) is men officier. Een aparte groep wordt gevormd door de adelborsten (officieren in opleiding).

Om het makkelijker te maken wordt soms ook gesproken van schepelingen. Dat zijn manschappen Ún onderofficieren (vloot en mariniers).

De officieren zijn ook nog onder te verdelen in:
• subalterne officieren (luitenant ter zee der 3e klasse t/m luitenant ter zee der 2e klasse oudste categorie)
• hoofdofficieren (luitenant ter zee der 1e klasse tot en met kapitein ter zee)
• vlagofficieren (commandeur tot en met luitenant-admiraal)

Formeel hebben matrozen en mariniers geen rang, maar een stand. Vaak wordt naar "kwaliteit" gevraagd: rang of stand. Voor het gemak wordt hier steeds gesproken van "rang". Lees dus voor "rang", als het gaat om manschappen,: "stand".


Officieren
Rangonderscheidingsteken Rang vloot Aanspreektitel vloot Rang mariniers Aanspreektitel mariniers
Luitenant-admiraal (LADM) Admiraal Generaal (GENMARNS) Generaal
Vice-admiraal (VADM) Admiraal Luitenant-generaal (LGENMARNS) Generaal
Schout-bij-nacht (SBN) Schout-bij-nacht Generaal-majoor (GENMAJMARNS) Generaal
Commandeur (CDR) Commandeur Brigade-generaal (BRIGGENMARNS) Generaal
Kapitein ter zee (KTZ) Kolonel Kolonel Kolonel
Kapitein-luitenant ter zee (KLTZ) Overste Luitenant-kolonel (LKOLMARNS) Overste
Luitenant ter zee der 1e klasse (LTZ1) Meneer/ mevrouw Majoor (ook wel: groot-majoor) (MAJMARNS) Majoor
Luitenant ter zee der 2e klasse oudste categorie (LTZ2OC) Meneer/ mevrouw Kapitein (KAPTMARNS) Kapitein
Luitenant ter zee der 2e klasse (LTZ2) Meneer/ mevrouw 1e luitenant (ELNTMARNS) Luitenant
Luitenant ter zee der 3e klasse (LTZ3) Meneer/ mevrouw 2e luitenant (TLNTMARNS) Luitenant



Onderofficieren
Rangonderscheidingsteken Rang vloot Aanspreektitel vloot Rang mariniers Aanspreektitel mariniers
Adjudant onderofficier (ODND: opper-schipper) (AOO) Adjudant (ODND: schipper) Adjudant onderofficier (AOO MARNS) Adjudant
Sergeant-majoor (SMJR) Majoor (ODND: schipper) Sergeant-majoor (SMJR MARNS) Majoor
Sergeant (SGT) Sergeant (ODND: bootsman) Sergeant (SGT MARNS) Sergeant
Korporaal (KPL) Korporaal (ODND: kwartiermeester) Korporaal (KPL MARNS) Korporaal
Manschappen
Rangonderscheidingsteken Rang vloot Aanspreektitel vloot Rang mariniers Aanspreektitel mariniers
Matroos der 1e klasse (MATR1) 1e klas (in praktijk: matroos) Marinier der 1e klasse (MARN1) 1e klas (in praktijk: marinier)
Matroos der 2e klasse (MATR2) Matroos Marinier der 2e klasse (MARN2) Marinier
(geen teken) Matroos der 3e klasse (MATR3) Matroos Marinier der 3e klasse (MARN3) Marinier



matroos
Een matroos 2 (links) en een matroos 1 op het brugdak van Zr.Ms. Karel Doorman. Beide matrozen zijn van de Logistieke Dienst. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)

Afkortingen
De afkortingen in bovenstaand overzicht worden vaak aangevuld met het korps (officieren) of dienstgroep. De afkortingen hiervoor zijn als volgt:

Officieren
Zeeofficieren: Z (maar deze afkorting wordt nooit vermeld achter de rang)
Mariniers: M
Technische Dienst: TD
Logistieke Dienst: LD (voorheen bij officieren: Administratie (A)
Vlieger: V
Waarnemer: W
Arts: AR
Tandarts: TA
Apotheker: AP
Speciale diensten: SD
Deze afkortingen komen bij officieren achter de rang, maar tussen haakjes. Bijvoorbeeld: KLTZ (LD) (kapitein-luitenant ter zee logistieke dienst), LTZ1 (TD) (luitenant ter zee der eerste klasse technische dienst). Afkortingen van rangen zonder toevoeging betreffen officieren van het korps zeeofficieren.



Onderofficieren en manschappen (vloot)
Operationele dienst operaties (ODOPS)
Operationele dienst nautische dienst (ODND)
Operationele dienst verbindingen (ODVB)

Logistieke dienst administratie (LDA)
Logistieke dienst verzorging (LDV)
Logistieke dienst goederenbeheerder (LDGB)
Logistieke dienst geneeskundige dienst (LDGD)

Technische dienst (TD)

Bijzondere dienst audiovisueel (BDAV)
Bijzondere dienst automonteur (BDAMT)
Bijzondere dienst barbier (BDBRB)
Bijzondere dienst motor transportdienst (BDMTD)
Bijzondere dienst tandartsassistent (BDTA)
Bijzondere dienst wasser (BDWSR)

Net als bij officieren komt het (sub)dienstgroep achter de rang: AOOODOPS, SGTTDW, KPLLDGD, MATR1BDWSR etc.

Voor het Korps Mariniers is het iets anders. Het Korps kent geen subdienstgroepen, maar heeft specialisaties. Deze komen doorgaans niet voor in de afkortingen. Natuurlijk zijn er wel afkortingen:

Bijzondere Dienst Muzikant (BDMKZT)
Marinier Algemeen: MARNALG


Als officieren hun "nette uniform" aan hebben (tenue 6 of 2), wordt het rangonderscheidingsteken op de mouw gedragen.

Aanvullingen
• Het rangonderscheidingsteken in de vorm van een "v" wordt "streep" genoemd. Bij officieren spreekt men van galon.
• Onderofficieren van de Operationele Dienst Nautische Dienst (geldt niet voor matrozen) hebben een andere aanspreektitel dan de onderofficieren van de andere dienstgroepen. De rangonderscheidingstekens zijn wel hetzelfde en zijn dus niet te onderscheiden van de andere onderofficieren. In de praktijk wordt een onderofficier de eerste keer met de gewone aanspreektitel aangesproken (bijv. sergeant), hij/ zij zal dat zelf corrigeren (bijv. bootsman).
• Officieren die commandant zijn van een eenheid (schip/ kazerne/ etc.) worden aangesproken met "commandant". De rang is dan vaak luitenant ter zee der 1e klasse, kapitein-luitenant ter zee of kapitein ter zee.
• Officieren artsen, vlootpredikanten, - aalmoezeniers en raadslieden van het humanistisch verbond hebben andere aanspreektitels dan de andere officieren.
• Op overhemd/ zomertenue/ trui worden de rangonderscheidingstekens op de schouder gedragen. Op het Atjeh-jasje (colbert) wordt het voor schepelingen boven aan de arm gedragen (vanaf korporaal op beide armen). Officieren dragen hun tekens onder op de mouw. Het Korps Mariniers draagt in sommige gevallen het onderscheidingsteken voor op de borst.
• De rangonderscheidingstekens van het Korps Mariniers wijken in bepaalde gevallen licht af van bovenstaande tekens. De kleur van de tekens is op een camouflagepak zwart op groene ondergrond. Verder geldt voor schepelingen dat de rangonderscheidingstekens (uitgezonderd die van adjudant onderofficier) uitgevoerd zijn in goud op een rode ondergrond. Onderofficieren van de mariniers hebben boven het rangonderscheidingsteken een gouden kroon.




Op het tenue zes van matrozen wordt het rangonderscheidingsteken alleen op de rechter mouw weergegeven. Op de linker mouw is wel het dienstgroeponderscheidingsteken te zien. Matrozen en onderofficieren aan boord van Zr.Ms. Evertsen. (Foto: J.M. Karremann/ Marineschepen.nl)


Het rangonderscheidingsteken kan ook op de schouder worden gedragen. Hier aan boord van Zr.Ms. Friesland in het Caribisch gebied. (Foto: J.M. Karremann/ Marineschepen.nl)

comments powered by Disqus



Marineschepen.nl
Contact
Over deze site
Privacy
Adverteren
Blijf op de hoogte via:
Twitter
Facebook
Flickr
Copyright
Alle rechten voorbehouden.

Sinds 13 augustus 2001