De bouw van de nieuwe Type 83-torpedobootjagers voor de Britse Royal Navy wordt mogelijk geschrapt of uitgesteld. Volgens Britse media gaat het project ter vervanging van de Type 45 wellicht op de schop vanwege financiële problemen, een nieuwe defensievisie en upgrades om de levensduur van de huidige torpedobootjagers te verlengen.
Type 45 HMS Dragon op archiefbeeld. De zes destroyers werden in de periode 2009 - 2013 in dienst gesteld. (Foto: Britse marine)
Rondom de bouw van de Type 83-torpedobootjagers bestaat al enkele jaren veel onduidelijkheid. In 2025 werd door de Britse aangegeven dat deze nieuwe klasse torpedobootjagers tussen 2035 en 2038 de Type 45-torpedobootjagers van de Daringklasse zou moeten gaan vervangen. Het project werd ook wel 'Future Air Dominance System' of FADS genoemd.
Het duurt echter bijzonder lang voordat er concrete plannen naar buiten komen en nog altijd is het project omringd door vraagtekens. In 2026 werd duidelijk dat het project beoordeeld wordt binnen de kaders van de nieuwe Hybrid Navy Strategy. Hierdoor is tot op heden niets medegedeeld over aantallen, ontwerp en planning.
Dit betekent eveneens dat het project nog niet officieel goedgekeurd is en daarmee bestaat er nog afhankelijkheid van toekomstige Defensiebudgetten. Het laatste officiële statement over het project kwam eerder dit jaar van minister van Defensie Luke Pollard, hij zei dat het project "under review" was.
Daringklasse
De Type 83's moeten (of moesten) vanaf halverwege de jaren '30 de Type 45 gaan vervangen. De Daringklasse bestaat uit zes schepen die tussen 2009 en 2013 in dienst zijn gesteld. Die torpedobootjagers zijn 152,4 meter lang, 21,2 meter breed en 7,4 meter diep met een maximale waterverplaatsing van 7.500 ton. De thuisbasis is Portsmouth.
De zes torpedobootjagers hebben luchtverdediging als primaire taak, zij kunnen in die rol de vliegkampschepen van de Queen Elizabethklasse beschermen. In eerste instantie stonden er twaalf exemplaren op de planning, maar uiteindelijk zijn er zes gebouwd.
Vanaf het begin waren er al veel problemen rondom de Type 45 schepen. Zo functioneerde de voortstuwing niet goed bij hoge temperaturen en dit leidde meerdere keren tot stroomuitval. HMS Duncan werd in 2016 zelfs terug naar de haven gesleept nadat het schip zonder stroom kwam te zitten. Daarnaast zouden de schepen te veel lawaai maken en in 2021 moest HMS Diamond tijdens een reis naar de Indo-Pacific maandenlang in Italië gerepareerd worden. Toen Europese landen onlangs marineschepen naar Cyprus zonden ter bescherming tegen drones, bleek slechts één Type 45 inzetbaar.
Financiële druk
Vanaf 2035 moet de Daringklasse vervangen worden door de nieuwe Type 83's. Ondanks het gebrek aan duidelijkheid over de eigenschappen zou het ontwerp van de nieuwe torpedobootjagers een geëvolueerde versie zijn van het Type 45-ontwerp.
Het is volgens de Britse media echter maar zeer de vraag of de torpedobootjagers er überhaupt gaan komen. Het grootste struikelblok zou momenteel de wens zijn van het ministerie van Financiën om kosten van grote scheepsbouwprojecten terug te dringen.
Naar verluidt worden de ministeries van Financiën en Defensie het al lange tijd niet eens en dus is er een fase van herbeoordeling omtrent FADS. Dit maakt het project kwetsbaar voor vertragingen en wijzigingen. Met het uitstellen of schrappen van dergelijk grote projecten hoopt de Britse schatkist miljarden te besparen. Met name FADS wordt vaak genoemd als grootste kandidaat.
Gisteren stapte de Britse minister van Defensie, John Healey, op vanwege een fundamenteel meningsverschil met premier Keir Starmer en minister van Financiën Rachel Reeves over de hoogte van de Britse defensie-uitgaven. Volgens Healey is het geplande investeringsniveau onvoldoende om het Verenigd Koninkrijk veilig te houden in een tijd van toenemende internationale spanningen.
Nieuwe visie en levensverlengende upgrades
Daarnaast speelt een nieuwe visie van de Royal Navy een rol bij de heroverweging. De Hybrid Navy Strategy schrijft voor dat de Britten niet alleen op een klassieke vloot met grote destroyers in willen zetten, maar ook veel aandacht willen geven aan onbemande en autonome systemen.
Met upgrades willen de Britten de voortstuwingsproblemen verhelpen. Er zou bovendien een verbeterde luchtverdediging op de schepen worden geïnstalleerd, plus een verdediging tegen ballistische raketten. In dit geval zou de levensduur van de oude torpedobootjagers verlengd kunnen worden.
Auteur: Tobias Kappelle Tobias werkt sinds augustus 2020 als freelance journalist voor Marineschepen.nl. Daarnaast is hij vooral actief in de sportjournalistiek bij onder andere AD Sportwereld, Eurosport en Hockey.nl. Tobias studeerde Geschiedenis en Bestuurs- en Organisatiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht en deed een master Media & Journalistiek aan de Erasmus University Rotterdam.
