Jacob van Heemskerck klasse fregatten/ L-fregatten


Laatst aangepast: 10-09-2015

De Luchtverdedigingsfregatten, afgekort L-fregatten of LVD-fregatten, waren varianten op de schepen van de Kortenaerklasse. Toen twee "Kortenaers" al tijdens de bouw verkocht werden aan Griekenland, ontstond er een mogelijkheid om het ontwerp iets aan te passen en zo twee fregatten speciaal voor luchtverdediging te bouwen. De marine wilde namelijk drie eskaders kunnen uitrusten met ieder aan het hoofd een stafschip met extra luchtverdedigingscapaciteiten. Met de GW-fregatten zou de KM vier schepen met die capaciteiten hebben.

Jacob van heemskerck
Hr.Ms. Jacob van Heemskerck (foto: CAVDKM)

De L-fregatten hadden geen helidek voor een helikopter tegen onderzeeboten. In plaats daarvan hadden Hr.Ms. Witte de With en Hr.Ms. Jacob van Heemskerck een wapen tegen luchtdoelen voor de middellange afstand: Standard Missile Medium Range I. Een ander opvallend verschil met de S-fregatten was het ontbreken van het 76mm kanon.

De L-fregatten ondergingen een midlife update waarbij onder andere de DA-08 werd vervangen door de SMART radar die eveneens lucht- en zeebeeld in kaart moest brengen maar veel moderner was.



Kort overzicht van reizen en operaties
In 1988 voer Hr. Ms. Witte de With als vlaggenschip van het eskader naar de Oost. De reis -genaamd Fairwind 88- leidde het eskader langs Egypte, India, Indonesië, Australië en Nieuw-Zeeland. Het eskader bestond naast de Witte de With uit de S-fregatten Hr. Ms. Kortenaer en Hr. Ms. Jan van Brakel en bevoorradingsschip Hr. Ms. Zuiderkruis.

In 1990 en 1991 namen de twee L-fregatten (afzonderlijk en steeds samen met een S-fregat) deel aan Operation "Phalanx". De schepen moesten in de Perzische Golf het embargo tegen Irak handhaven na de Iraakse inval in Koeweit kort daarvoor. De Jacob van Heemskerck nam deel aan Operation Desert Storm. Gedurende de wekenlange operatie liep de bemanning oorlogswacht (één na hoogste staat van paraatheid, waarbij de helft van de bemanning op post is en de andere helft slaapt). Tijdens deze intensieve periode werd twee keer een aanval verwacht: "gevechtswacht op post", waarbij de voltallige bemanning in actie komt. Eén keer werd door een Amerikaanse eenheid in het verband een gasaanval gemeld, waarna het schip gasdicht moest worden gesloten. "Het personeel reageerde rustig en professioneel. Gevoelens van opluchting en reacties kwamen achteraf."1 Alle keren bleek het loos alarm.
Beide schepen (de Heemskerck twee maal) werden tussen 1993 en 1995 naar de Adriatische Zee gezonden in het kader van Operation "Sharp Guard" tijdens de oorlog in (voormalig) Joegoslavië.

De twee L-fregatten werden in 1999 en 2000 weer naar de Golf gezonden. Opnieuw in verband met een embargo van de Verenigde Naties tegen Irak, ditmaal genaamd Multinational Interception Force.

Na de aanslagen van 11 september 2001 in de VS, werd Hr.Ms. Jacob van Heemskerck als onderdeel van het NAVO eskader Standing Naval Force Atlantic (STANAVFORLANT) als eerste Nederlandse marineschip naar het oosten van de Middellandse Zee gestuurd voor de operatie Direct Endeavour, die later werd voortgezet als Active Endeavour. Dit gebeurde op basis van Artikel 5; een aanval op één van de NAVO-lidstaten, is een aanval op alle lidstaten.

Hr.Ms. Jacob van Heemskerck was in 2003 vijf maanden vlaggenschip van het toenmalige NAVO-eskader in de Middellandse Zee: Standing Naval Force Mediterranean (STANAVFORMED). In 2004 was de Heemskerck gedurende zes maanden het vlaggenschip van de Noord-Atlantische variant, STANAVFORLANT. Zie hiervoor ook Marinefoto Maandag 17. Beide NAVO-eskaders hebben inmiddels andere namen en varen in andere gebieden.

In 2005 en 2006 zijn de twee schepen van deze klasse overgedragen aan Chili.


Prachtige storm-opnamen van een BOZ met Hr.Ms. Jacob van Heemskerck, HMCS Nipigon (Canadese destroyer van de Annapolis klasse) en een Duits fregat van de Bremen klasse, gefilmd vanaf Hr.Ms. Zuiderkruis. Niet kijken als je snel zeeziek wordt!


Hr.Ms. Witte de With, gefilmd vanaf een Grieks S-fregat.

Jacob van heemskerck
Hr.Ms. Jacob van Heemskerck (foto: CAVDKM)

L-fregat Witte de With
Hr.Ms. Witte de With in de West. Hier is duidelijk een verschil te zien met de S-fregatten. De L-fregatten hadden geen helidek en in plaats van een waaiegat is de gehele achterzijde van het schip dicht. Wel zijn een Goalkeeper te zien en verder naar voren de lanceerinstelling van de Standard Missile, daarvoor staat een grote schotel: de STIR-L. Deze doelaanwijsradar heeft extra bereik ivm de middellange afstands raketten. (foto: CAVDKM)



L-fregat in New York
Hr.Ms. Jacob van Heemskerck in New York (foto: CAVDKM)

Naamsein Naam In dienst Uit dienst
F812 Jacob van Heemskerck 1986 2004 (Chili)
F813 Witte de With 1986 2005 (Chili)
Afmetingen 130,5x14,6x6,2
Max. waterverplaatsing 3750 ton
Max. snelheid 32 knopen
Bemanning 200
Voortstuwing 2x Rolls Royce Olympus gasturbines
2x Rolls Royce Tyne gasturbines
Wapensystemen Raytheon RIM-66 Standard Missile I
Raytheon RIM-7 Sea Sparrow
Boeing RGM-84C HARPOON Block 1c
MK 46 Mod 5 torpedo's
Thales Nederland SGE-1 Goalkeeper 30mm
50 caliber Browning
Sensoren DA-08 (voor update)
SMART lucht/ -zeebeeldradar (na update)
LW-08 lucht/ -zeebeeldradar
ZW-06 zeebeeldradar
2x STIR 2.4 vuurleidingsradar
1x STIR 1.8 vuurleidingsradar
SQS 509 sonar
RPZO ESM
Ramses



Bronnen en noten
1.Norden, van, C.H.J., TD-ervaringen in de Perzische Golf; Marineblad, mei 1992, pp 205




Marineschepen.nl
Contact
Over deze site
Blijf op de hoogte via:
Twitter
Facebook
Flickr
Copyright
Alle rechten voorbehouden.

Sinds 13 augustus 2001



Menu
Nederlandse marineschepen

Belgische marineschepen

Marineschepen wereldwijd

Gerelateerde artikelen
S-fregatten

Inzet Heemskerck na aanslagen
Heemskerck als baas
Chileense L-fregatten