Serie Braziliaanse Scorpène-onderzeeboten bijna compleet
Door: Frederik van Lokeren
Bericht geplaatst: 04-11-2025 | Laatst aangepast: 04-11-2025
Vorige week bereikte het Braziliaanse onderzeebootprogramma twee gelijktijdige mijlpalen in de bouw van nieuwe onderzeeboten; een onderzeeboot werd in dienst gesteld en tegelijkertijd werd een andere te water gelaten. Het gaat over de derde en de vierde boot uit de Riachueloklasse, genaamd Tonelero en Almirante Karam. De Scorpène-onderzeeboten van Naval Group zijn familie van de Nederlandse Orkaklasse.
De Almirante Karam, gereed voor de ceremonie. (Foto: Naval Group)
Op 26 november nam de Braziliaanse marine de derde boot van deze klasse, de Tonelero, in gebruik. Die boot was begin 2024 te water gelaten. De doorlooptijd van de Tonelero bedroeg meer dan anderhalf jaar, een significant langere periode dan nodig was voor de Humaitá (boot 2) die zo'n 13 maanden na de tewaterlating in dienst gesteld werd.
Ten opzichte van de planning van begin 2024, zijn er voor zover geen grote vertragingen opgetreden.
Gelijktijdig werd ook de vierde en laatste boot, de Almirante Karam, te water gelaten. Deze onderzeeboot gaat proefvaren en zal in de loop van 2026 in dienst gesteld moeten worden. Net als de Humaitá is de doorlooptijd ongeveer een jaar.
De onderzeeboot Almirante Karam heette tot en met 2024 nog Angostura. Na het overlijden van de Braziliaanse admiraal Alfredo Karam (1924-2024), voormalig commandant van de onderzeedienst, commandant van de Braziliaanse marine en minister, kreeg de onderzeeboot zijn naam. Karam, legde de basis van de moderne Braziliaanse onderzeedienst.
Riachueloklasse - de Braziliaanse versie van de Scorpène
De Riachueloklasse is een variant van de Franse dieselelektrische Scorpène. Deze Braziliaanse onderzeeboten worden gezamenlijk door Frankrijk en Brazilië gebouwd, waarbij Frankrijk de eerste boot bouwde en Brazilië de resterende boten.
Deze variant is negen meter langer dan gewoonlijk, met een lengte van 70,6 meter tegenover 61,7 meter van de oorspronkelijke Scorpène. De extra ruimte dient voor de installatie van meer lithium-ion batterijen om zo het bereik van de Riachueloklasse te vergroten, wat een absolute noodzaak is voor Brazilië gezien de lange kustlijn en grote maritieme economische zone.
De Riachueloklasse heeft een waterverplaatsing van 2.000 ton (onder water) en kan tot een diepte van 300 meter duiken. De maximale snelheid van deze klasse is 21 knopen en heeft een bemanning van rond de 32.
De onderzeeboten zijn uitgerust met Thales S Cube-sonarsuite. Ook de Nederlandse onderzeeboten krijgen een sonarsuite uit deze familie. Qua bewapening zijn deze onderzeeboten uitgerust met de F21 zwaargewichttorpedo van Naval Group en MBDA SM39 Block 2 Mod 2 Exocet anti-scheepsraketten.
De eerste onderzeeboot, de Riachuelo, werd in Cherbourg gebouwd door Naval Group en afgewerkt in Brazilië. De constructie van de resterende onderzeeboten gebeurt op de scheepswerf Itaguai Construçoes Navais, ten westen van Rio de Janeiro. Deze scheepswerf werd in 2019 speciaal opgericht om de vernieuwing van de Braziliaanse onderzeebootvloot te leiden en technische assistentie te bieden aan de bouw van een nucleaire versie van de Riachueloklasse. Deze scheepswerf is tot stand gekomen dankzij een overdracht van technologie van het Franse Naval Group aan Brazilië.
Nucleaire versie van de Riachueloklasse in aanbouw
Naast de dieselelektrische versie is de Braziliaanse marine bezig met de bouw van een nucleair aangedreven versie van deze klasse. De constructie van deze nucleaire onderzeeboot met de naam Alvaro Alberto, startte met het staalsnijden op 12 juni 2024. De onderzeeboot zal naar verwachting in de loop van 2029 te water worden gelaten. Rond 2034 zal de Alvaro Alberto in dienst worden gesteld, uiteraard na een periode van testen en proefvaarten.
De nucleaire boot is een modificatie van de Scorpèneklasse waarbij de diameter vergroot wordt van 6,2 meter naar 9,8 meter om zo plaats te maken voor de nucleaire reactor.
Auteur: Frederik Van Lokeren Frederik schrijft sinds 2022 als freelancer voor Marineschepen.nl. Hij was als logistiek officier bij de Belgische marine (2010-2017) o.a. eenheids- commandant van mijnenjager BNS Lobelia tijdens de onderhousdsperiode en Hoofd Logistieke Dienst van het M-fregat BNS Louise-Marie. Nu is Frederik werkzaam als business & process analist Supply Chain Management bij Flexso. Verder volgt Frederik nauwgezet maritieme en amfibische ontwikkelingen op de voet, met een specifieke interesse in de Russische marine en Marine Infanterie.
