De Russische marine heeft afgelopen vrijdag de vijfde nucleaire onderzeeboot van de Yasenklasse in dienst gesteld. Tijdens een ceremonie op de Sevmash-werf in Severodvinsk werd de moderne en multi-inzetbare onderzeeboot K-564 Arkhangelsk overhandigd aan de Noordelijke Vloot. In totaal moeten er twaalf Yasenklasse onderzeeboten komen, waarvan er meerdere de beschikking krijgen over het hypersone kruisvluchtwapen Zircon.
De Arkangelsk afgelopen vrijdag, de nieuwste boot van de Yasenklasse. (Foto: Russische marine)
De Yasenklasse onderzeeboten staan in Rusland ook wel bekend als Project 885(M). De twaalf nucleaire onderzeeboten dienen als vervanging van de Akulaklasse. Dit was een belangrijke serie onderzeeboten voor de Sovjet-Unie tijdens de Koude Oorlog. De Yasenklasse onderzeeboten zijn multi-inzetbaar en kunnen worden ingezet voor het verzamelen van inlichtingen, het afzetten van special forces, het uitschakelen van schepen, onderzeeboten en het aanvallen van doelen op land. Het zijn de meest geavanceerde Russische aanvalsonderzeeboten met tien lanceerbuizen en ruimte voor zeker 30 raketten aan boord.
Noordelijke vloot
De Arkhangelsk was vrijdag 27 december de vijfde boot van de Yasenklasse dat in dienst werd gesteld. In 2014 was er eerst de Severodvinsk, gelijknamig naar de plaats waar de onderzeeboten gebouwd worden. Vervolgens werden in 2021 de Kazan en de Novosibirsk in dienst gesteld en in 2023 volgde de Krasnoyarsk. Deze drie waren de eerste van de verbeterde reeks, Yasen-M genoemd, waar ook de Akangelsk onder valt. De komende vier jaar zal er elk jaar een nieuwe boot aan vloot worden toegevoegd, waarna de laatste drie op een nog te bepalen moment overgedragen worden.
De schepen worden verdeeld over de Noordelijke vloot en de Pacifische vloot. De Arkhangelsk zal na de Severodvinsk en de Kazan het derde schip zijn dat bestemd is voor de Noordelijke Vloot.
De Yasen-M-boot Arkhangelsk ging vorig jaar november voor het eerst naar zee en heeft er inmiddels dertien maanden aan proefvaarten op zitten. Dit gebeurde op de Witte Zee en de Barentszzee.
Zircon
De Arkhangelsk krijgt de beschikking over wapensystemen die zee- en landdoelen kunnen treffen. De uitrusting bestaat onder meer uit Kalibr en Onyx kruisvluchtwapens. Nog belangrijker is dat onderzeeboten van de Yasenklasse geschikt zijn om met de hypersone raket Zircon te werken. Het is nog onduidelijk of er al getest is met Zircon vanaf de Arkhangelsk, maar dit is in 2021 al wel gebeurd vanaf zusterschip de Severodvinsk.
Nieuwe torpedo nog niet in gebruik?
Volgens openbare bronnen zouden de Yasenklasse onderzeeboten varen met de nieuwe Futlyar-torpedo die sinds 2017 in gebruik zou zijn, maar de Russische krant Izvestia schreef vrijdag het volgende over de torpedo's van de nieuwe boot: "Er zijn ook bepaalde vragen over torpedowapens - die stammen uit de Sovjettijd - en die zullen opgelost moeten worden. De nieuwe torpedo's zijn nog niet volledig getest - er is iets om aan te werken en te verbeteren."
Op welke torpedo's wordt gedoeld, wordt niet vermeld. De USET-80 is de gangbare Russische torpedo, de ontwikkeling startte in de Koude Oorlog (net als die van de Amerikaanse MK48). De Futlyar is een nieuwe zware draadgeleide torpedo, in doelzoekende modus kan de torpedo actief pingen en het zog van onderzeeboten en oppervlakteschepen volgen. Deze 7,2 meter lange torpedo zou een bereik hebben van 50 tot 60 km en snelheden halen van 50 tot 60 km per uur. Deze torpedo's zijn dus volgens, het door Moskou gecontroleerde, Izvestia nog niet in gebruik.
Noorwegen
Er wordt al sinds het einde van de jaren '70 gesproken over de nieuwe onderzeeboten van Project 885. In 1993 werd met de bouw van de eerste onderzeeboot gestart, maar vanwege geldproblemen kwam het project tijdelijk stil te liggen.
Ook bij de bouw van de Arkhangelsk was er sprake van vertraging en heeft de bouw uiteindelijk bijna tien jaar geduurd. Nu de onderzeeboot klaar is, zal deze volgens The Barents Observer zijn thuisbasis kunnen vinden in Zapadnaya Litsa. Dit is de meest westerse marinebasis van Noord-Rusland op 60 kilometer van de grens met Noorwegen.
Vanaf die basis zal de boot in oorlogstijd jagen op NAVO-onderzeeboten die het op de Russische onderzeeboten met kernwapens hebben gemunt.
Auteur: Tobias Kappelle Tobias werkt sinds augustus 2020 als freelance journalist voor Marineschepen.nl. Daarnaast is hij vooral actief in de sportjournalistiek bij onder andere AD Sportwereld, Eurosport en Hockey.nl. Tobias studeerde Geschiedenis en Bestuurs- en Organisatiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht en deed een master Media & Journalistiek aan de Erasmus University Rotterdam.
