Damen krijgt 270 miljoen euro van de Staat om te voorkomen dat de scheepsbouwer verder in de financiële problemen komt. Dat schrijft de NOS op basis van informatie van bronnen. De Nederlandse werf was in de problemen gekomen door vertragingen in de bouw van de F126-fregatten voor Duitsland.
De order van ongeveer 7 miljard euro is de grootste die de Damen ooit won. Samen met Duitse werven moet Damen in Duitsland zes grote fregatten bouwen, maar het toch al complexe project loopt vertraging op door softwareproblemen. Dat meldde NRC vorige maand.
Na de kiellegging van het eerste fregat in september vorig jaar in Wolgast, is er op de Duitse werf geen werk verricht door problemen die Damen zou hebben met software. De nieuwe software die Damen gebruikt, van het Franse Dassault, zouden de medewerkers "onvoldoende onder de knie hebben", zo schrijft de NOS. Duitse media spraken eerder al van jaren vertraging. Deze software wordt ook gebruikt voor de ASW-fregatten, begreep Marineschepen.nl. De bouw van de Nederlandse en Belgische fregatten zou begin dit jaar van start gaan, maar dat is niet gebeurd. Tijdens het interview met de projectleiders werd Marineschepen.nl wel medegedeeld dat de bouw binnenkort zou starten. Het blijft op dat gebied echter stil vanuit Damen.
Juist vanwege de plannen om het komende decennium vrijwel de gehele Nederlandse vloot te vervangen, is Damen een strategische partner geworden. Dat is, volgens de NOS, dan ook de reden waarom het kabinet geld wil uittrekken voor de scheepsbouwer in nood. "De Eerste en Tweede Kamer zijn hierover vertrouwelijk geïnformeerd, omdat het parlement goedkeuring moet geven aan de miljoenen kostende aanpassing van de begroting. Het is niet bekend of het gaat om een lening of garantiestelling aan Damen", schrijft de NOS vanmiddag.
Commentaar Marineschepen.nl
Dat Damen gered wordt door het kabinet is geen verrassing. Nederland wil nog zeven of acht fregatten laten bouwen door Damen, plus zes amfibische transportschepen en acht hulpvaartuigen. Ook wil Defensie nauwer samenwerken met de industrie en dus wordt al in een vroeg stadium met de scheepswerf intensief samengewerkt. Een andere Nederlandse scheepswerf kan dit niet op korte termijn zonder gigantische investeringen overnemen, omdat Damen de enige Nederlandse werf is die marineschepen ontwerpt en bouwt.
Dat maakt Defensie dus afhankelijk van Damen. IHC, dat uit militair oogpunt strategisch niet zo'n rol speelt als Damen, werd enkele jaren geleden al gered toen het in de problemen kwam. Dat Damen geld zou kunnen ontvangen, is daarom niet verrassend. Wel is nu duidelijk hoe ernstig de situatie is waar het bedrijf in is beland.
Het toont ook de kwetsbaarheid aan van een strategische partner van Defensie: een vertraging bij een klant leidt al bijna tot het omvallen van de werf.
Tegelijkertijd is dit ook het resultaat van jarenlange gebrek aan de Nederlandse industriepolitiek. Enerzijds is het gevolg dat er één partij is die bijna al het werk, naast IHC, krijgt. In het verleden waren er meer werven die marineschepen bouwden (Wilton-Fijenoord, Van der Giessen-De Noord en natuurlijk de RDM), maar die zijn failliet of opgegaan in een groter geheel. Bovendien heeft de overheid jarenlang tegen de defensie-industrie gezegd dat zij zichzelf moesten redden zonder grote opdrachten vanuit Defensie. Damen wist minder complexe korvetten en fregatten te ontwerpen en verkopen aan het buitenland, maar nu onder hoge druk schepen moeten worden gebouwd met hele hoge eisen, ontstaan er problemen. Zowel technisch als financieel.
Die strategische afhankelijkheid betekent ook dat de rechtszaak die tegen Damen wordt opgestart weinig gevolgen zal hebben voor het Nederlandse programma. Er is in Nederland geen alternatief en de werven in het buitenland hebben vergelijkbare of veel ernstiger zaken tegen zich lopen.
Auteur: Jaime Karremann Jaime is oprichter van Marineschepen.nl en heeft meer dan 1.500 artikelen geschreven over uiteenlopende marine-onderwerpen. In 2017 gaf hij zijn non-fictieboek In het diepste geheim uit en later onderzeebootthriller Orka. Voor Jaime fulltime met deze site aan de slag ging, werkte hij ruim 12 jaar bij de marine, waarvan het grootste deel in een burgerfunctie. Jaime studeerde Communicatie in Groningen.
