Virginiaklasse onderzeeboten (VS)


Laatst aangepast: 30-07-2018

De Virginiaklasse onderzeeboten is een klasse van uiteindelijk 48 nucleaire boten ontworpen voor diepe oceanen en kustwateren. De boten vervangen de 62 onderzeeboten van de Los Angelesklasse.

Virginia
USS Minnesota tijdens de proefvaart. (Foto: US Navy)

Goedkope variant
De Virginiaklasse is bedoeld als "goedkoop" alternatief voor de duurdere en grotere Seawolfklasse. De Seawolf-onderzeeboten werden ontworpen tijdens de Koude Oorlog en voor deze boten werd op technologisch gebied alles uit de kast gehaald; dit leverde echter een serie op van 3 miljard dollar per stuk. Na de bouw van drie Seawolfs werd het project gestopt. De Virginia klasse is later ontworpen en is moesten met 1,8 miljard per stuk veel goedkoper worden. De prijs van de boten was in 2016 echter 2,7 miljard per stuk; als goedkope variant is de Virginiaklasse mislukt.





Bouw
In 1999 werd begonnen aan de bouw van de eerste sub van de klasse: USS Virginia (SSN 774). Deze boot werd in 2004 in dienst gesteld. Aanvankelijk was het de bedoeling dat er 18 boten zouden worden gebouwd, dat moeten er nu meer dan 30 worden en waarschijnlijk zelfs 48. De laatste boot van de klasse zal na eind jaren '40/ begin jaren '50 in dienst komen. De boten worden gebouwd door meerdere scheepswerven. De eerste twaalf worden gebouwd door General Dynamics Electric Boat en Northrop Grumman Newport News.

Zoals gebruikelijk bij grote series bestaat de Virginiaklasse uit meerdere varianten, 'blocks' genaamd. Vooralsnog zijn er zeven blocks. Block I bestaat uit de eerste 4 boten. Block II wijkt af dankzij een verbeterde bouw methode. Block III heeft een nieuwe sonar (large Aperture Bow sonar) en heeft een VLS die afkomstig is van de Ohioklasse. Een boot binnen Block II heeft een verbeterde voortstuwing. Bij Block IV is er ten opzichte van III minder onderhoud nodig. Block V is voorzien van de Virginia Payload Module (VPM) en is daardoor in staat meer landdoelen te bestoken. Over Block VI en Block VII is nog niet veel bekend.

Virginia klasse
De onderzeeboten zijn modulair opgebouwd. Hier een schematische weergave van een sub uit Block I, latere Blocks zijn opgebouwd uit 4 modules in plaats van 10. .

Taken
In tegenstelling tot de andere onderzeeboten van de Amerikaanse marine (SSBN en SSGN), hebben de SSN's een heel breed takenpakket. Volgens de US Navy hebben zij de volgende taken:
- uitvoeren van geheime operaties om inlichtingen te verzamelen, te surveilleren en te verkennen
- afleveren en oppikken van Special Forces (al wordt dit ook uitgevoerd door SSGN's)
- aanvallen vanaf zee met Tomahawk kruisvluchtwapens (vooral een taak van de SSGN's)
- mijnen leggen
- onderzeebootbestrijding
- uitschakelen van oppervlakteschepen

Het vergaren van inlichtingen in kustwateren behoort tot een van de taken van deze onderzeeboten. Wat de US Navy echter niet vermeld is wat zij verstaan onder kustwateren. Deze grote nucleaire onderzeeboten zullen echter niet in echt ondiepe wateren opereren. De risico's op detectie van zo'n gevaarte is daar veel te groot, daarnaast wil men een incident (bijv. aan de grond lopen) met een kernreactor aan boord voorkomen. Deze kustwateren die bedoeld zijn, zijn dus niet de kustwateren die bij marines met kleinere onderzeeboten worden bedoeld.

Virginia
USS California tijdens de proefvaart in 2011. (Foto: US Navy)

Stil, stiller, stilst
De onderzeeboten van de Virginiaklasse zijn zeer geavanceerd en bevatten meerdere nieuwigheden. Voor onderzeeboten is het belangrijk dat zij zo min mogelijk geluid maken. Sinds de eerste onderzeeboten zijn ontwerpers steeds bezig om onderzeeboten stiller te maken. En met succes. Ook nucleaire onderzeeboten zijn de laatste decennia steeds stiller geworden. De onderzeeboten van de Virginiaklasse zijn volgens de ontwerpers net zo stil als de Seawolfklasse boten en stiller dan de boten van de Russische Akulaklasse.

Net als andere nucleaire onderzeeboten van de huidige generatie, zijn de onderzeeboten van de Virginiaklasse voorzien van een destijds relatief nieuw systeem: pump jet voortstuwing, in plaats van een gewone schroef. Hiermee kunnen zij sneller varen zonder dat zij veel geluid maken. Een onderzeeboot met een schroef heeft vanaf bepaalde snelheden last van cavitatie (bellen die imploderen); en dat maakt veel lawaai. Met pump jet voortstuwing kan een onderzeeboot harder varen zonder lawaai te maken. Zeker voor grote nucleaire onderzeeboten is dat erg handig; pump jet systemen zijn namelijk zwaar en groot. Dieselelektrische onderzeeboten zijn kleiner en varen langzamer, en gebruiken deze techniek vooralsnog niet.

Ook de elektromagnetische uitstraling van de onderzeeboot zal worden gemonitord en gereduceerd. Dit kan dankzij een nieuw software pakket, dat voor het eerst geÔnstalleerd zal worden aan boord van USS California en daarna op alle eerdere onderzeeboten van de klasse.
De onderzeeboten zijn modulair opgebouwd. Ook in de boten zijn verschillende ruimtes feitelijk geisoleerd opgezet van de rest om schokken en geluid beter te kunnen absorberen. Ook de buitenkant van de boten zijn gemaakt om geluiden te absorberen. Dat alles om zo stil mogelijk te zijn.

Virginia
Op deze foto van USS New Mexico zijn de twee optronische masten van Kollmorgen goed te zien. De mast rechts op de foto toont de sensoren: de kegelvorm op de kop zelf behuist antennes (voor o.a. detectie van radarsignalen, communicatie, GPS), achter de ronde lens en de bovenste rechthoekige lens bevinden zich de EMCCD HD kleuren camera en zwart-wit camera met rangefinder, daaronder de infrarood camera. Het grote nadeel van deze optronische masten is dat deze veel beter te zien zijn op radar of met het blote oog dan de veel dunnere ouderwetse aanvalsperiscoop. (Foto: US Navy)

Virginia klasse
De commando centrale van de Virginia is groot en geavanceerd en heeft geen periscoop in het midden.

Sensoren
Net als alle andere onderzeeboten hebben de Virginia's zowel een actieve als een passieve sonar. De actieve sonar wordt door onderzeeboten echter zelden gebruikt, want andere eenheden horen deze ping natuurlijk ook. De passieve sonar (alleen luisteren) is daarom het belangrijkst en werkt bovendien veel beter. Op de Block I en Block II van de Virginia's is de Northrop Grumman Electronic Systems lightweight, wide-aperture array sonar geplaatst. Deze sonar maakt geen gebruik van traditinele keramische hydrofoons, maar van fiber optische antennes. De sensoren van de passieve sonar zijn aan beide zijkanten geplaatst en in de neus van de boot is in een bolvorm de passieve sonar geplaatst. Daarnaast hebben de onderzeeboten een gesleepte sonar. Bij een gesleepte sonar hebben de hydrofoons geen last van het geluid van de onderzeeboot.



Vanaf Block III hebben de Virginia's geen bolvormige passieve sonar meer, maar een in de vorm van een hoefijzer. Daarbij zijn technologiŽn van de Seawolfklasse gebruikt. Deze nieuwe sonar heet de Large Aperture Bow (LAB) array.

Na de sonar zijn de periscopen de belangrijkste sensoren. Het traditonele beeld van de commandant die door de periscoop tuurt zien we op deze boten niet meer terug. De periscopen zijn vervangen door twee AN/BVS-1 Photonics Masten van Kollmorgen. Bij andere onderzeeboten is de periscoop een enorm lange mast met prisma's en lenzen. De mast gaat vanuit de centrale via een gat in de waterdichte huid naar buiten. Deze nieuwe optronische masten zijn korter en gaan niet meer door de binnenste huid van het schip, alleen de kabels van de masten gaan naar binnen. Want de nieuwe mast van Kollmorgen zitten camera's die het beeld van buiten op beeldschermen tonen. De beeldschermen zitten in werkstations in een nieuwe commandocentrale. Deze hoeft niet meer boven in het schip te zitten, maar kan lager op het ruimere tweede dek. De beelden worden gepresenteerd op drie werkstations, waarvan ťťn voor de commandant. De masten kunnen bediend worden vanaf de stations met een trackball en joystick. In de masten zitten drie camera's: een HD kleuren camera, een zwart-wit camera en een infraroodcamera.
Een laatste voordeel van de nieuwe masten is dat de toren van de onderzeeboot niet meer precies boven de centrale hoeft te zitten. De toren van de Virginia's is daarom verder naar voren geplaatst, hetgeen beter is voor de hydrodynamische prestaties onder water.

Virginia
De nieuwe en oude neus van de Virginia. Boven is de nieuwe hoefijzervormige sonar te zien en de twee VLS-buizen met 6 Tomahawks per stuk (of straks grotere nieuwe wapens). Onder is de oude neus te zien. (Foto: US Navy)

Wapens
De Virginiaklasse onderzeeboten beschikken over torpedo's (tegen schepen en andere onderzeeboten), kruisvluchtwapens tegen landdoelen en kruisvluchtwapens tegen schepen.

Dieselelektrische onderzeeboten zoals de Nederlandse Walrusklasse hebben hun torpedobuizen helemaal voor in de boot. Bij de Virginiaklasse zijn die een stuk verder naar achteren, en beneden geplaatst. Eigenlijk bevinden de torpedobuizen zich aan de zijkant, en zijn net als de machinegeweren in een vliegtuig verwerkt in de romp.

De eerste 10 boten van de Virginiaklasse hebben de oorspronkelijke 'neus'; vier torpedobuizen (twee aan elke zijde) en voor de toren twaalf cellen van de Vertical Launch System (VLS). Hier is ruimte voor 12 Tomahawk kruisvluchtwapens. Dit is dus anders dan de VLS op bijvoorbeeld de Ohioklasse, waar de lanceerinrichting achter de toren is geplaatst. Daar is veel meer ruimte.

Vanaf Block III is wel de technologie van de Ohioklasse gebruikt voor de VLS: in plaats van 12 buizen, hebben deze subs er slechts twee. In deze buizen is plaats voor zes Tomahawks. Dus het aantal is gelijk, maar de lanceerinrichting is beter. Deze is geschikt voor toekomstige grotere wapens en met twee grote deuren is er minder onderhoud nodig dan twaalf kleine.

Vanaf Block V is de lanceerinrichting voor en achter de toren geplaatst, de achterste heet de Virginia Payload Module (VPM). Op deze onderzeeboten is er ruimte voor 28 Tomahawks in de VPM en 12 in de VLS voor de toren.

Samengevat:
Block I t/m IV: 12 Tomahawks in de VLS en 37 torpedo's/ kruisvluchtwapens via de torpedobuizen
Vanaf Block V: als Block I t/m IV plus 28 Tomahawks in de VPM

Virginia
De Minnesota in aanbouw. (Foto: US Navy)

Mini onderzeeboten
De onderzeeboten kunnen verschillende mini onderzeeboten meenemen. Via de torpedobuizen of via speciale kamers kunnen deze bootjes naar buiten. Zo hebben ze undersea unmanned vehicles (UUV's) om mijnen op te sporen, maar ook Northrop Grumman's Oceanic and Naval Systems advanced SEAL delivery system (ASDS). Hiermee kunnen Special Forces ongemerkt de onderzeeboot verlaten.

Virginia
USS Colorado. Hier zijn de twee grote deuren van de VLS goed te zien. (Foto: US Navy)

Inzet
De onderzeeboten worden uiteraard veel ingezet bij oefeningen en voor geheime operaties. Over die laatste operaties is uiteraard nog niets bekend.

In april 2018 was USS John Warner voor een havenbezoek in Gibraltar. Vlak na vertrek had een gifgasaanval plaats in SyriŽ en werd gedreigd met militair ingrijpen. Van de John Warner wordt gedacht dat deze onderzeeboot zal deelnemen aan een eventuele aanval met Tomahawks op SyriŽ. De John Warner heeft ten minste 12 Tomahawks aan boord in de VLS, mogelijk meer die via de torpedobuizen gelanceerd kunnen worden. Om in het operatiegebied te geraken moet de SSN op hoge snelheid door de Middellandse Zee.



Fictie
Een fictieve Virginiaklasse-onderzeeboot, USS Omaha, speelt de hoofdrol in de film Hunter Killer (2018). De onderzeeboot wordt, met US Navy Seals aan boord, naar Rusland gestuurd om de ontvoerde president te bevrijden.

Overigens is er wel een Amerikaans marineschip dat USS Omaha heet, dat is het zesde LCS van de Independenceklasse en werd begin 2018 in dienst gesteld.

Nummer Naam In dienst Block
SSN 774 Virginia 2004 I
SSN 775 Texas 2006 I
SSN 776 Hawaii 2007 I
SSN 777 North Carolina 2008 I
SSN 778 New Hampshire 2008 II
SSN 779 New Mexico 2010 II
SSN 780 Missouri 2010 II
SSN 781 California 2011 II
SSN 782 Mississippi 2012 II
SSN 783 Minnesota 2013 II
SSN 784 North Dakota 2014 III
SSN 785 John Warner 2015 III
SSN 786 Illinois 2016 III
SSN 787 Washington 2017 III
SSN 788 Colorado 2018 III
SSN 789 Indiana 2018 III
SSN 790 South Dakota 2019 III
SSN 791 Delaware ? III
SSN 792 Vermont ? IV
SSN 793 Oregon ? IV
SSN 794 Montana ? IV
SSN 795 Hyman G. Rickover ? IV
SSN 796 New Jersey ? IV
SSN 797 Iowa ? IV
SSN 798 Massachusetts ? IV
SSN 799 Idaho ? IV
SSN 800 Arkansas ? IV
SSN 801 Utah ? IV
SSN 802 ? ? V
SSN 803 ? ? V
SSN 804 ? ? V
SSN 805 ? ? V
SSN 806 ? ? V
SSN 8071 ? ? V
SSN 808 ? ? V
SSN 809 ? ? V
SSN 809 ? ? V
SSN 810 ? ? V
SSN 811 ? ? V
Afmetingen 114,9 x 10,4
Max. waterverplaatsing 7800 ton (onder water)
Max. snelheid Onder water 25+ knopen
Bemanning 135
Voortstuwing Nucleair
Wapensystemen Tomahawk SLCM
Sub Harpoon
MK 48 ADCAP torpedo
Mk 60 CAPTOR
Sensoren 2x Kollmorgen AN/BVS-1 photonic mast
Northrop Grumman Electronic Systems lightweight wide-aperture array (LWWAA) (Block I-II)
Large Aperture Bow (LAB) array sonar (vanaf Block III)
Lockheed Martin TB 16 towed array
Lockheed Martin TB-29A thinline towed array
Boeing LMRS long-term mine reconnaissance system
BPS-16(v)4 I-band navigatie radar




Marineschepen.nl
Contact
Over deze site
Privacy
Adverteren
Blijf op de hoogte via:
Twitter
Facebook
Flickr
Copyright
Alle rechten voorbehouden.

Sinds 13 augustus 2001



Menu
Nederlandse marineschepen
Belgische marineschepen
Marineschepen wereldwijd

Gerelateerde artikelen
Astute klasse
Onderzeeboten

Nieuw: USS Mexico
Bouw bereikt mijlpaal