Vanaf het Russische marineschip Admiral Grigorovich (gelijknamige klasse) zijn waarschuwingsschoten gelost richting het Britse zeiljacht Bright Future. Het incident had dinsdag zo'n 20 mijl ten zuiden van het eiland Wight, dus buiten de territoriale wateren, plaats.
Dit artikel is op 17 juni aangepast op basis van het interview door BBC Newsnight met de opvarenden van de Bright Future.
Het 12 meter lange Britse zeiljacht Bright Future (type Bavaria 39) voer in het Kanaal en was bezig met de oversteek vanuit Engeland richting Frankrijk toen waarschuwingsschoten werden gelost vanaf het Russische fregat Admiral Grigorovich.
De Admiral Grigorovich heeft een 100 mm-kanon, maar dit kanon is niet ingezet. Er is met handvuurwapens vanaf het dek geschoten.
Russische verklaring
Het Russische Ministerie van Defensie deelde dinsdagavond een verklaring via Telegram. In de verklaring staat het volgende: "Vandaag, 16 juni om 12:45 uur, ontdekte de bemanning van het fregat Admiral Grigorovich in het Engelse Kanaal het civiele zeiljacht Bright Future, dat onder Britse vlag voer, en een gevaarlijke koers volgde op de motoren, en het schip naderde."
"In overeenstemming met de internationale voorschriften ter voorkoming van aanvaringen op zee, heeft de bemanning van het fregat meerdere pogingen ondernomen om contact op te nemen met het civiele schip via het internationale radiokanaal. De koers van het jacht veranderde niet en het schip reageerde evenmin op de verzoeken via het internationale radiokanaal."
"Om de aandacht van de bemanning van het jacht te trekken, werden lichtkogels afgeschoten en geluidssignalen afgegeven. Ondanks deze maatregelen zette het schip zijn gevaarlijke nadering voort."
"Nadat de afstand tot 150 meter was verkleind, besloot de commandant van het fregat preventief met handvuurwapens op de koers van het schip te schieten. Het onder Britse vlag varende jacht veranderde daarop onmiddellijk van koers en zette de manoeuvre voort, weg van het Russische oorlogsschip."
"De bemanning van het fregat Admiral Grigorovich handelde strikt in overeenstemming met de internationale scheepvaartvoorschriften en nam alle noodzakelijke maatregelen om het incident te voorkomen."
Interview Brits echtpaar
Dinsdagavond interviewde BBC Newsnight het gepensioneerde echtpaar Jane en Alan Kelvey dat in aanraking kwam met de Russen. Volgens hen waren zij aan het zeilen, en voeren zij niet op de motor, zoals de Russische marine meldde. Doorgaans heeft een zeilend schip voorrang op een motorschip, tenzij dat motorschip beperkt manoeuvreerbaar is (in dat geval moet het schip dat ook kenbaar maken). Volgens Jane Kelvey was niet duidelijk of het marineschip inderdaad beperkt manoeuvreerbaar was. Het was in ieder geval niet zichtbaar op AIS en voer geen vlag.
Volgens het echtpaar lagen de Bright Future en Admiral Grigorovich bovendien niet op ramkoers. Het duo vaart vaker in die wateren en zegt dat zij normaliter radioverkeer van marineschepen horen met de melding dat schepen een bepaalde afstand moeten houden. Nu werden zij, naar hun weten, niet opgeroepen via de radio en werden er geen lichtkogels afgeschoten. Nadat zij de Russische scheepshoorn hadden gehoord, stuurden zij bij. Nadat die nogmaals klonk, stuurden zij verder bij. Toen klonken ineens vier of vijf geweerschoten. Op dat moment hebben zij de motor aangezet en zijn negentig graden bakboorduit gegaan, zo luidt hun antwoord.
De Britse patrouilleschepen HMS Mersey en HMS Tyne (Riverklasse) voeren in de buurt. De Tyne stuurde een boot richting het jacht om informatie over het incident te vergaren, en in verband met eventuele schade en gewonden. Zowel jacht als opvarenden waren echter niet geraakt.
Dat een marineschip in een situatie als deze waarschuwingsschoten lost, is zeer ongebruikelijk. Het is onduidelijk of er inderdaad geen oproepen zijn gedaan over de VHF-radio of dat het echtpaar een kanaal uitluisterde dat niet door de Russen werd gebruikt.
'Geen link Smyrtos'
De Admiral Grigorovich vaart al enige tijd in de buurt van het Verenigd Koninkrijk, waarschijnlijk om schepen van de Russische schaduwvloot te escorteren en zo te voorkomen dat de Britten een van de schaduwvloottankers zou boarden. Afgelopen zondag slaagden de Britten daar wel in. Toen werd de Smyrtos onderschept en richting de Britse kust gedirigeerd.
De Britse autoriteiten zouden vooralsnog geen link hebben gezien tussen het incident van vandaag en de onderschepping van de Smyrtos. Het Britse Ministerie van Defensie onderzoekt de zaak.
Auteur: Jaime Karremann Jaime is oprichter van Marineschepen.nl en heeft meer dan 1.500 artikelen geschreven over uiteenlopende marine-onderwerpen. In 2017 gaf hij zijn non-fictieboek In het diepste geheim uit en later onderzeebootthriller Orka. Voor Jaime fulltime met deze site aan de slag ging, werkte hij ruim 12 jaar bij de marine, waarvan het grootste deel in een burgerfunctie. Jaime studeerde Communicatie in Groningen.