Volgens China is het Nederlandse fregat Zr.Ms. De Ruyter "verdreven" uit wateren rond de Paraceleilanden in de Zuid-Chinese Zee. Het Luchtverdedigings- en Commandofregat (LCF) zou volgens China "illegaal" in die wateren zijn geweest en bovendien helikopteroperaties hebben uitgevoerd.
Zr.Ms. De Ruyter. (Foto: Defensie)
Afgelopen weekend lag Zr.Ms. De Ruyter in Manilla, hoofdstad van de Filipijnen. Na aankomst van het fregat in Manilla had commandant KLTZ Rodger de Wit de lokale media laten weten dat een Chinese marinehelikopter even was komen kijken, maar dat er verder geen bijzonderheden waren.
Maandag verliet de De Ruyter de Filipijnen weer. De volgende stop is in Vietnam en dus zou het schip de Zuid-Chinese Zee moeten doorkruisen. Een zeegebied waar het nodige om te doen is en waar Filipijnse schepen bijvoorbeeld door Chinese schepen zijn lastiggevallen en geïntimideerd. Vorig jaar botsten een Chinees marineschip nog met een Chinees kustwachtschip in een poging om een Filipijns schip in die wateren te hinderen.
Ruzie in de Zuid-Chinese Zee
China en de Filipijnen liggen met elkaar overhoop om de Spratly-eilanden. Het gaat vaak mis als de Filipijnen een oud landingsschip willen bevoorraden. Dat marineschip is BRP Sierra Madre, dat de Filipijnen in 1999 op een rif lieten lopen dat bij de Spratly-eilanden hoort, om hun claim op de eilanden te onderstrepen. Sindsdien onderhouden de Filipijnen dat schip en wordt het bevoorraad.
De Filipijnse claim is een doorn in het oog van China, dat zegt dat de Spratly-eilanden bij China horen. De Sierra Madre ligt echter in de Exclusieve Economische Zone (EEZ) van de Filipijnen en het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag wees in 2016 de Chinese claims af. Peking heeft die uitspraak naast zich neergelegd en in de loop der jaren zijn er verschillende confrontaties geweest tussen Chinese en Filipijnse bevoorradingsschepen.
De Spratly-eilanden liggen ten westen van de Filipijnen. (Beeld: Google, bewerking: Marineschepen.nl )
Behalve de Filipijnse bevoorradingsmissie, worden ook Filipijnse vissers lastiggevallen. Aan de ene kant gebeurt dat volgens Manilla door de Chinese kustwacht, maar de vissers zouden ook last hebben van Chinese visserschepen.
Chinese reactie
Het Nederlandse LCF verliet maandag dus Manilla. Welke route het schip naar de overkant nam, is niet bekend. Hoe dan ook vond China de route "illegaal". China zette eenheden van de marine en luchtmacht in. Ook reageerde Peking in ferme taal: "Wij verzetten ons hier ten stelligste tegen en dringen er bij de Nederlandse zijde op aan om onmiddellijk een einde te maken aan deze inbreukmakende en provocerende acties."
Behalve de "illegale" route door de zee, veroordeelde China ook het "herhaaldelijk" inzetten van de boordhelikopter van Zr.Ms. De Ruyter. De Chinese krijgsmacht zette diverse middelen in om het schip "te verdrijven", waaronder waarschuwingen over de radio en "elektronische storingen".
De Nederlandse krijgsmacht wil niet inhoudelijk reageren op het incident en laat in een reactie weten dat het schip operereert op basis van het internationaal recht.
Relatie
De acties van China zijn op zich geen verrassing, in de interviews met de commandant van Zr.Ms. De Ruyter voor vertrek en voor aankomst in Manilla kwamen die al ter sprake. Toch lijken de Chinese acties feller dan in 2024. Destijds doorkruiste de Tromp de Zuid-Chinese Zee. Na een havenbezoek aan Vietnam koerste het schip door de Straat van Taiwan. Pas toen het in de Oost-Chinese Zee was en met de helikopter opereerde, kreeg het fregat te maken met de Chinese krijgsmacht.
Een verschil is dat de De Ruyter nu door een betwist zeegebied vaart, waar China de laatste jaren met veel agressie laat zien dat het er de baas wil zijn. De reactie van China volgt nu ook sneller en met fellere woorden. Mogelijk ook met agressievere activiteiten om de boodschap te onderstrepen.
Daarnaast is natuurlijk de relatie tussen China en Nederland de laatste jaren niet bepaald inniger geworden door de ruzie over Nexperia.
Zolang Zr.Ms. De Ruyter niet naar de Straat van Hormuz wordt geroepen, zal het schip naar Vietnam varen en vervolgens naar Zuid-Korea. Dan is er weer kans op een provocatie van China: passage door de Straat van Taiwan.
Auteur: Jaime Karremann Jaime is oprichter van Marineschepen.nl en heeft meer dan 1.500 artikelen geschreven over uiteenlopende marine-onderwerpen. In 2017 gaf hij zijn non-fictieboek In het diepste geheim uit en later onderzeebootthriller Orka. Voor Jaime fulltime met deze site aan de slag ging, werkte hij ruim 12 jaar bij de marine, waarvan het grootste deel in een burgerfunctie. Jaime studeerde Communicatie in Groningen.
