Italië mikt op nucleaire destroyers en overweegt nucleair vliegkampschip
Door: Frederik van Lokeren
Bericht geplaatst: 08-07-2025 | Laatst aangepast: 08-07-2025
In een interview met de commandant van de Italiaanse marine, admiraal Enrico Credendino, is een deel van de toekomst van de Italiaanse marine toegelicht. Op korte termijn lijken de prioriteiten van de Italiaanse marine het afweren van de dreiging van de Russische schepen in de Middellandse en Zwarte Zee te zijn, alsmede het versterken van de samenwerking met de Amerikaanse marine. Op langere termijn wil Italië werken aan de ontwikkeling van onbemande vlieg- en vaartuigen voor inzet vanaf marineschepen, alsook de bouw van een nucleair aangedreven vliegkampschip tegen 2040.
De Trieste werd in december 2024 in dienst gesteld en is daarmee het tweede Italiaanse vliegkampschip dat momenteel in gebruik is. In de toekomst zou dat dus een nucleair schip kunnen zijn. (Foto: Italiaanse marine)
De Italiaanse marine overweegt, zo zei admiraal Enrico Credendino in een interview met het dagblad Corriere della Sera, een nucleair aangedreven vliegkampschip tegen 2040.
Dat is bijzonder, Italië heeft weliswaar carriers, maar heeft nooit eerder marineschepen met kernvoortstuwing gehad. Alleen de VS en Frankrijk hebben nucleaire vliegkampschepen.
Het is nog niet duidelijk op basis van welk ontwerp en hoe dit vliegkampschip gebouwd zal worden. Dus ook niet of het nucleaire vliegkampschip veel groter of vergelijkbaar is met de huidige Italiaanse carriers. Er zijn meerdere opties.
Enerzijds kan Italië ervoor kiezen om het vliegkampschip samen met Frankrijk te ontwerpen en te bouwen. Frankrijk is reeds enige tijd al bezig met het ontwerp van een nieuw en groot vliegkampschip ter vervanging van de Charles De Gaulle. Dit nieuwe vliegkampschip staat momenteel bekend als de Porte-Avions de Nouvelle Génération (vliegkampschip van de nieuwe generatie), of afgekort, PANG.
Het is het niet onmogelijk dat Italië zich hierbij aansluit, aangezien beide landen in het verleden al gezamenlijk de fregatten van de FREMM-klasse hebben ontwikkeld, al weken die uiteindelijk van elkaar af.
Anderzijds kan de Italiaanse marine ervoor kiezen om zelf een nucleair aangedreven vliegkampschip te ontwikkelen. Afgaande op het interview met admiraal Enrico Credendino lijkt dit voor Italië het meest aantrekkelijke piste. Italië beschikt reeds over voldoende ervaring in de bouw van vliegdekschepen en amfibische schepen die als vliegkampschip dienst kunnen doen. Deze piste vereist wel dat Italië in staat is om zelf nucleaire reactoren te bouwen voor gebruik op oorlogsschepen. En daar werkt Italië hard aan met twee projecten: Minerva en Nuclitalia. Deze moeten kernreactoren verwezenlijken voor maritieme toepassingen.
Minerva
In maart zei de CEO van de Italiaanse werf Fincantieri dat Italië mini-kernreactoren ontwikkelt voor schepen. "We zouden uniek zijn in de wereld", voegde hij er aan toe en verwees naar Minerva, waar Finacntieri met het Italiaanse Ministerie van Defensie in participeert.
Het Minerva-programma werd in 2023 gestart. Het project werkt in drie opeenvolgende fasen met als eerste fase de studie naar de mogelijkheden van kleine modulaire kernreactoren (SMR's) aan boord van de schepen, een tweede fase is het uitwerken van een conceptontwerp van een nucleair aangedreven marineschip en als derde fase het evalueren van nucleaire oorlogsschepen tegenover normaal aangedreven oorlogsschepen. De focus van het Minerva-project ligt in eerste instantie op onderzeeboten, torpedobootjagers en fregatten, maar het is niet ondenkbaar dat de focus uitgebreid kan worden om vliegdekschepen mee in overweging te nemen.
Nuclitalia werd dan weer in mei 2025 opgericht als een samenwerking tussen Enel, Ansaldo Energia en Leonardo met de opdracht om SMR's te ontwikkelen voor civiel en militair gebruik. Italië hoopt dan in de periode 2030-2040 over een SMR te kunnen beschikken. Indien succesvol zou Italië tegen 2040 kleine nucleaire reactoren hebben die mogelijk een vliegkampschip kunnen aandrijven.
Beide projecten zijn nog maar vrij recent opgestart en momenteel zijn er nog geen opgeleverde en toegankelijke studies beschikbaar die een verder licht kunnen werpen op de haalbaarheid van Italië om zelfstandig een nucleair vliegkampschip te bouwen.
ScanEagle op een Italiaanse FREMM, de Luigi Rizzo. (Foto: Italiaanse marine)
De Italiaanse marine en de toekomst van oorlogsvoering met drones
Een tweede belangrijk luik in het interview met admiraal Enrico Credendino was de toekomstvisie om meer drones in te zetten aan boord van Italiaanse oorlogsschepen. Zo zouden alle zestig Italiaanse oorlogsschepen voldoende ruimte hebben om drones te transporteren en in te zetten. Als voorbeeld werd onder andere de in december in dienst gestelde amfibische carrier Trieste die reeds verschillende drones met zich mee draagt. Het grote aantal oorlogsschepen doet vermoeden dat Italië werk maakt om van drones een standaard wapensysteem te maken aan boord van elk oppervlakteschip in de Italiaanse marine.
De drones die de Italiaanse marine in de toekomst zal inzetten moeten een mix zijn, zei Credendino. Italië ontwikkelt, met haar industrie, offensieve drones (waaronder draadgeleide drones) voor het uitvoeren van aanvallen en defensieve drones die in zwermen vliegen om Italiaanse schepen tegen andere drones te beschermen.
Vooral deze laatste capaciteit is voor de Italiaanse marine van belang als gevolg van de geleerde lessen aan de deelname aan Operatie Aspides waarbij Italiaanse schepen acht drones van Houthi-rebellen boven de Rode Zee neer haalden. Drie van deze drones werden met de boordkanons neergeschoten en vijf andere met luchtafweerraketten.
Vooral het neerhalen van de drones met luchtafweerraketten is een punt van zorg voor de Italiaanse marine, en bij uitbreiding alle marines die met de dreiging van drones worden geconfronteerd. De Italiaanse admiraal Enrico Credendino noemt de situatie waarbij luchtverdedigingsraketten van miljoenen euro's wordt gebruikt om een drone van amper 50.000 dollar neer te halen als "onhoudbaar".
Italië zoekt bijgevolg naar nieuwe manieren om drones goedkoper neer te halen. Momenteel maakt de Italiaanse marine gebruikt van de combinatie van kanons gestuurd door radarsystemen van Leonardo. Het inzetten van drones tegen aanvallende drones lijkt een verdere ontwikkeling te zijn waar de Italiaanse marine zich achter schaart.
Eerder liet Italië al weten dat het haar defensie-uitgaven zou optrekken van 1,4% naar 2% van het Bruto Binnenlands Product. Als gevolg hiervan zou de Italiaanse marine kunnen groeien van 28.700 personeelsleden naar 39.000 leden.
Auteur: Frederik Van Lokeren Frederik schrijft sinds 2022 als freelancer voor Marineschepen.nl. Hij was als logistiek officier bij de Belgische marine (2010-2017) o.a. eenheids- commandant van mijnenjager BNS Lobelia tijdens de onderhousdsperiode en Hoofd Logistieke Dienst van het M-fregat BNS Louise-Marie. Nu is Frederik werkzaam als business & process analist Supply Chain Management bij Flexso. Verder volgt Frederik nauwgezet maritieme en amfibische ontwikkelingen op de voet, met een specifieke interesse in de Russische marine en Marine Infanterie.
