Marineschepen.nl
 
   
 

M-fregat Van Amstel volgde Russische onderzeeboten


Door: Jaime Karremann
Bericht geplaatst: 09-10-2024 | Laatst aangepast: 09-10-2024


Zr.Ms. Van Amstel is meerdere keren ingezet om Russische onderzeeboten te volgen. Dat zegt commandant Zeestrijdkrachten vice-admiraal René Tas in dit interview dat vandaag op Marineschepen.nl is gepubliceerd. Meer details kan Tas niet geven. Het is de eerste keer sinds de Koude Oorlog dat de marine bevestigt dat een Nederlands fregat een Russische onderzeeboot volgde.

Van Amstel
M-fregat Zr.Ms. Van Amstel in 2022 bij het zuiden van Engeland. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)

Zr.Ms. Van Amstel is al enkele jaren het enige Nederlandse fregat dat gespecialiseerd is in onderzeebootbestrijding. Zusterschip Zr.Ms. Van Speijk lag enige tijd in de mottenballen en wordt momenteel opgeknapt om weer in de vaart te komen. Dat de Van Amstel de afgelopen jaren druk is geweest, is bekend. Marineschepen.nl schreef over meerdere oefeningen waar de 'onderzeebootjager' bij betrokken was, maar nu is bevestigd dat de Van Amstel niet alleen bij oefeningen betrokken was.



Nederland heeft zich daarmee bij landen als de VS, Groot-Brittannië en Frankrijk gevoegd. Want al langer is bekend dat deze landen hun onderzeebootbestrijdingseenheden inzetten om activiteiten van Russische onderzeeboten te volgen.

Dat heeft alles te maken met de veranderende dreiging en de verhoogde activiteit van Russische onderzeeboten. De Russische onderzeebootpatrouilles in de Atlantische Oceaan "zijn op een hoger niveau dan we in jaren hebben gezien", zei generaal Cavoli, commandant van de Amerikaanse strijdkrachten in Europa, tijdens een toelichting in het Amerikaanse Congres in april 2023. Toenmalig minister van Defensie Ben Wallace (Verenigd Koninkrijk) zei op zijn beurt tegenover Newsweek dat Groot-Brittannië Russische onderzeeboten volgt en dat is gebleken dat Russische boten langs "vreemde routes" varen, die afwijken van het normale patroon. Het ging volgens Wallace om operaties in de Atlantische Oceaan, Ierse Zee en Noordzee.



In juli werden concretere voorbeelden gegeven door Bloomberg News dat schreef dat zeker twee keer een Russische Kiloklasse-onderzeeboot dicht bij de Ierse Zee werd ingezet.

Onderzeebootoperaties in internationale wateren zijn toegestaan en het zou vreemd zijn als Rusland de onderzeeboten in eigen wateren zou houden. Zeker omdat Moskou al lange tijd veel waarde hecht aan een kwalitatief goede onderzeebootvloot. Rusland blijft stille nucleaire en dieselelektrische onderzeeboten bouwen.

Ook Westerse landen zetten onderzeeboten in. Zo keerde Zr.Ms. Dolfijn onlangs nog terug van een geheime patrouille in noordelijke wateren. In alle gevallen gaat het om inlichtingen verzamelen over een mogelijke tegenstander.

Ogen en oren
Zr.Ms. Van Amstel jaagt op onderzeeboten door gebruik te maken van uitkijken, camera's radar en sonars. De uitkijken zoeken met hun verrekijkers naar periscopen, waar ook met camera's naar gezocht wordt, tevens zoekt de Seastar-radar naar opgestoken masten.

Onder water zoeken sonars naar onderzeeboten. De M-fregatten hebben in de boeg een actieve sonar, de PHS-36 van Holland Signaal (nu Thales). Deze sonar pingt op medium frequentie naar onderzeeboten op relatief korte afstand.

Het M-fregat is echter een echte specialist in onderzeebootbestrijding dankzij de LFAPS, de Low Frequency Active Passive Sonar. Deze sonar kan dus zowel pingen (actief) als luisteren (passief) en is ontwikkeld door TNO en het Canadese Ultra.

LFAPS
Links de 'vis' die achter het schip wordt gesleept. Dit is de VDS en deze kan ook onder temperatuurlagen pingen naar onderzeeboten. In het midden van de achterzijde van het fregat is de gesleepte sonar te zien, dit is een slang met onderwatermicrofoons die de teruggekaatste ping van de VDS kan opvangen. De passieve sonar kan ook ingezet worden om alleen te luisteren naar onderzeeboten. (Beeld: Defensie)

De LFAPS bestaat uit twee delen. De towed array (gesleepte sonar) is een lange slang met hydrofoons (onderwatermicrofoons) die achter het schip gesleept wordt. Daarnaast hebben de schepen een soort vis van 2500 kg die ook achter het schip wordt gesleept. Beide onderdelen werken samen: de vis zendt de ping uit en de echo van die ping wordt ontvangen door de towed array. (Overigens kan de towed array ook samenwerken met de HELRAS-sonar van de helikopters.)
De LFAPS kan op heel lage frequenties uitzenden en ontvangen, daardoor kan het ook op grotere afstanden onderzeeboten detecteren en volgen.

Ook de nieuwe fregatten krijgen de LFAPS.
Van Amstel
Wat de Van Amstel precies heeft gedaan, wordt door de marine niet bekend gemaakt. Ook over de locaties van de inzet kon Tas niets vertellen. Toch valt mede op basis van berichten van buitenlandse marines en de operaties tijdens de Koude Oorlog wel een beeld te schetsen van een dergelijke inzet.

Mogelijk werd de inzet gecombineerd met een internationale oefening in noordelijke wateren. Er zijn verhalen bekend uit de Koude Oorlog dat nadat een Russische onderzeeboot werd gedetecteerd tijdens een oefening, opgespoord moest worden door een deelnemende eenheid.

Ook de Van Amstel kan bijvoorbeeld na een oefening zijn ingezet. Het fregat gaat dan in volledige radiostilte (o.a. radars en AIS uit) zoeken naar de mogelijke onderzeeboot. Is deze eenmaal gevonden, dan probeert het fregat zo lang mogelijk de onderzeeboot 'aan het kleed te blijven'. Tijdens de Koude Oorlog slaagden de Van Speijkklasse fregatten met hun gesleepte passieve sonar er in om de Russische onderzeeboten vele dagen te volgen.

De M-fregatten en de toekomstige ASW-fregatten gebruiken, net als buitenlandse onderzeebootbestrijders, niet alleen een passieve gesleepte sonar meer. Daar zijn onderzeeboten te stil voor geworden. De M-fregatten slepen een actieve sonar achter zich die laagfrequente pings uitzendt. Deze worden opgepikt door de passieve sonar die apart gesleept wordt. Met deze LFAPS kunnen fregatten onderzeeboten, zeker in diepe wateren, veel beter vinden en volgen.

Jaime Auteur: Jaime Karremann
Jaime is oprichter van Marineschepen.nl en heeft meer dan 1.500 artikelen geschreven over uiteenlopende marine-onderwerpen. In 2017 gaf hij zijn non-fictieboek In het diepste geheim uit en later onderzeebootthriller Orka. Voor Jaime fulltime met deze site aan de slag ging, werkte hij ruim 12 jaar bij de marine, waarvan het grootste deel in een burgerfunctie. Jaime studeerde Communicatie in Groningen.




comments powered by Disqus


Marineschepen.nl

Contact

Over deze site

Adverteren

Doneren
Blijf op de hoogte via:

X

Facebook

LinkedIn

Instagram

Copyright

Alle rechten voorbehouden.

Sinds 13 augustus 2001



Menu
Nieuwsoverzicht

Gerelateerde artikelen

Van Amstel tijdens Oefening Riptide

Van Amstel richt zich op ASW-oefening