Rusland heeft afgelopen dinsdag 3 december diverse testlanceringen uitgevoerd in de Middellandse Zee. Het ging om oefeningen met onder meer de hypersone raket Zircon. Voor zover bekend was het de eerste keer dat een Zircon werd gelanceerd vanaf een schip in de Middellandse Zee.
Lancering van een (volgens Rusland) Zircon vanaf de Admiral Golovko of Admiral Gorshkov. (Beeld: Russische marine)
Het Russische Ministerie van Defensie publiceerde zelf een video over de oefening. Deze oefening vond plaats in het oosten van de Middellandse Zee. De exacte locatie is door Rusland niet bekendgemaakt, maar voor een zeegebied ongeveer 300 km ten noorden van El Alamein (Egypte) had Rusland wel een waarschuwing afgegeven voor een oefening begin december.
Op de beelden is uit verschillende hoeken te zien hoe een Zircon-raket wordt gelanceerd vanuit een 3S-14 verticale lanceerinrichting. Volgens Rusland zouden zowel de Admiral Gorshkov als de Admiral Golovko (beide Gorshkovklasse) hebben gelanceerd. Van de Admiral Gorshkov is het bekend dat het schip al langer Zircon's aan boord heeft. De Zircon was naar verluidt al begin 2023 operationeel aan boord van de Gorskhkov. Dat schip gold toen al lange tijd als het testschip voor deze raketten.
Rusland had op 26 en op 29 november navigatiewaarschuwingen voor de Middellandse Zee uitgegeven. Deze zijn via het Turkse Antalya NAVTEX Station uitgezonden. In het rood omcirkelde gebied zou een Russische marine-oefening met lanceringen plaatsvinden in de periode 1 tot 4 december tussen 05:00 en 15:00 uur Zulu (zelfde als UTC of GMT). In het rechthoekige deel staan van 02 tot en met 06, 09 t/m 13, 17 t/m 20, 23 t/m 26 en op 29 t/m 31 december oefeningen waarbij geschoten wordt gepland. Dan is er nog een derde gebied (niet op de kaart) waar vanaf 17 t/m 20 en 24 t/m 27 december oefeningen met 'live firings' gepland. (Kaart: Openstreetmap.org)
Naast de testlanceringen met de Zircon-raketten was er ook een lancering met Kalibr-kruisvluchtwapens vanaf de onderzeeboot Novorossiysk en een lancering vanaf het vaste land. Hier werd vanaf de Syrische kust een testlancering met het antischeepswapen Onyx uitgevoerd.
De beelden van het Kremlin tonen een in ieder geval deels geslaagde test is. De doelen waren kleine eilandjes van containers die succesvol tot ontploffing werden gebracht.
De Admiral Golovko in de Noordzee vanuit de lucht. Dit schip is het derde schip van de Admiral Gorshkovklasse. (Foto: Defensie)
Syrië
Bij de oefening in de Middellandse Zee waren meer dan 1.000 bemanningsleden actief. Daarnaast waren er tien marineschepen in het gebied en deden 24 luchteenheden mee aan de oefeningen.
Rusland is de laatste tijd weer actiever in het oosten van de Middellandse Zee en dat is geen toeval. Vermoedelijk komt dit doordat het regime van de Syrische president Assad op het moment terrein verliest aan rebellenlegers.
Assad geldt al jarenlang als bondgenoot van Rusland en dus kan de president op steun rekenen. Bovendien heeft Rusland twee marinebases in Syrië en dreigt het oprukkende rebellenleger minstens één van deze bases binnenkort te bereiken.
Help je Marineschepen.nl?
Met jouw donatie kan Marineschepen.nl -onafhankelijk- nieuws- en achtergronden blijven publiceren.
Of scan deze QR-code met je telefoon.
Meer info over donaties aan Marineschepen.nl lees je op de donatiepagina.
Zircon
De ontwikkeling van de hypersone raket Zircon wordt al jaren nauwlettend in de gaten gehouden door Westerse landen. De antischeepsraket heeft een snelheid van Mach 4 tot 9 en kan naar verluidt doelen raken op een afstand van 1.000 kilometer. Op termijn moet de Zircon de oudere raketten zoals de Onyx en Kalibr definitief vervangen.
Er zijn echter nog altijd vragen over de prestaties van de Zircon-raketten. Afgelopen februari werd een Zircon gebruikt in Oekraïne. Er werden restanten van het wapen gevonden. Volgens Rusland was de aanval met de twee raketten een succes, Oekraïne sprak dat tegen en zei dat beide raketten waren neergehaald. De raketten vliegen in hoge luchtlagen snel (naar verluidt tot Mach 9), maar remmen door de 'dikkere' lagere luchtlagen af tot Mach 4,5. Hierdoor zouden zij in de laatste fase onderschept kunnen worden met bestaande systemen.
Admiral Golovko
Het tweede fregat dat dinsdag lanceringen met Zircon raketten uitvoerde, werd vorige maand nog begeleid door Nederlandse marineschepen in de Noordzee.
Admiral Golovko is het jongste schip van de Gorshkovklasse en bevond zich halverwege november samen met spionageschip de Yantar in de Noordzee. De Golovko werd speciaal ontworpen om Zircon raketten te kunnen lanceren.
Nederland heeft sinds vorig jaar de taak om schepen van landen die geen lid zijn van de NAVO in de Noordzee te begeleiden. In oktober en november kwam dit vijf keer voor een dus was het een drukke periode voor de Nederlandse marine en kustwacht.
Meer oefeningen
In de Middellandse Zee staan in ieder geval nog meer oefeningen en lanceringen gepland. De Russische marine oefent actiever in december, Kerstmis valt volgens de Russische kalender in januari. Dan nemen de activiteiten doorgaans af.
Auteur: Tobias Kappelle Tobias werkt sinds augustus 2020 als freelance journalist voor Marineschepen.nl. Daarnaast is hij vooral actief in de sportjournalistiek bij onder andere AD Sportwereld, Eurosport en Hockey.nl. Tobias studeerde Geschiedenis en Bestuurs- en Organisatiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht en deed een master Media & Journalistiek aan de Erasmus University Rotterdam.
