Vandaag bestaat Marineschepen.nl precies 25 jaar. Een prachtige mijlpaal en alle reden om kort terug te blikken.
OPV Zr.Ms. Holland, gevolgd door de fregatten Zr.Ms. Tromp en Zr.Ms. De Zeven Provinciën tijdens de Marinedagen van 2023. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)
Marineschepen.nl heeft vandaag de dag duizenden betalende abonnees, vele (gratis) artikelen zijn vaker dan 90.000 keer gelezen en in 2024 (nog voor de betaalmuur) werd de website bijna 5 miljoen keer bezocht. Dat was natuurlijk helemaal niet voorzien op maandag 13 augustus 2001, toen de domeinnaam Marineschepen.nl werd geregistreerd. Dat gebeurde door ondergetekende vanuit een studentenkamer pal naast het Rembrandtplein in Amsterdam.
Bijzonder? Niet echt, het was de zoveelste website die ik startte. Toch was deze anders; destijds was ik van mening dat de berichtgeving over marine-onderwerpen in landelijke media tekortschoot. Daar kon ik wel wat aan toevoegen, was mijn niet erg bescheiden mening.
En wat gebeurde er toen? Niet veel, een week later ging ik namelijk opnieuw aan het werk bij de marine, dit keer op de wervingsafdeling in Amsterdam. "Ik had wel al een pagina op internet gezet, met daarop de mededeling dat er spoedig een website zou verrijzen", antwoordde ik op vragen van Judit de Redelijkheid in juni 2003 tegen het Noordhollands Dagblad voor het eerste Marineschepen.nl-interview. "In een jaar tijd waren er meer dan vijftig mailtjes binnengekomen" met de vraag waar die website bleef. Dat zorgde voor motivatie, ik bouwde een website en in november 2002 werd het eerste artikel gepubliceerd: het bezoek van het Britse fregat HMS Cornwall (Type 22) aan Amsterdam.
In juni 2003 had Marineschepen.nl zo'n tachtig bezoekers per dag. Dat aantal nam gestaag toe, maar veel werd dat niet. In 2011 moest ik mij door bezuinigingen bij Defensie en de bijbehorende personeelsreductie richten op een nieuwe carrière. Marineschepen.nl werd het nieuwe doel, vandaar dat ik in het artikel over het tien-jarig bestaan schreef: "dit is slechts het begin".
Het uitzwaaien van de Zuiderkruis in 2014 leverde een bijzondere reportage op. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)
Zuiderkruis
Het eerste succes als het gaat om bezoekersaantallen was een artikel naar aanleiding van de uitdienststelling van Zr.Ms. Zuiderkruis. Voor de uitdienststelling werd uitgepakt: een Zuiderkruis-quiz (hij werkt nog steeds), een historische terugblik en als hoogtepunt het overzicht met alle 433 havens die het schip had bezocht. Dat laatste was een erg leuke maar ook intensieve klus van enkele weken (inclusief bezoeken aan het Nationaal Archief in Den Haag), en dat resulteerde in een absoluut bezoekersrecord: maar liefst 1200 lezers van een artikel op één dag.
Uiteraard werd verslag gedaan van de uitdienststelling zelf op 10 februari 2012, met opnieuw een primeur: de eerste keer dat iemand voor een artikel werd geïnterviewd.
Meevaren
'Aandacht maakt alles mooier', zeiden ze bij Ikea. Dat gold ook voor Marineschepen.nl, want door de tijd die er in werd gestoken, groeide de website. Daarmee brak ook een periode aan van diverse reportages in het buitenland. Bijvoorbeeld over Zr.Ms. Friesland in het Caribisch gebied in 2013 (in 1, 2", 3 delen). En mee met een onderzeeboot in de Clyde in april 2013. Begin 2014 voor raketlanceringen met Zr.Ms. De Zeven Provinciën bij Noorwegen.
Voorafgaand de reportage aan boord van Zr.Ms. Amsterdam in de zomer van 2014, klonk de waarschuwing dat die anderhalve week van Kreta naar Malaga best saai zou kunnen worden. De spectaculaire zaken (zoals een mysterieuze nachtelijke bevoorrading op zee van de Van Speijk en oefeningen met meerdere schepen) hadden namelijk al plaatsgevonden of waren na vertrek uit Malaga gepland. "Er gebeurt in die periode dus niks aan boord", zei men.
Het leverde een van de mooiste reportages op. Als oud-bemanningslid van een fregat, kende ik het leven op een bevoorradingsschip niet en er was alle tijd om kennis te maken met het 'tanker-bestaan'. Personeel van de Nautische Dienst nam alle tijd om de werkzaamheden toe te lichten. De (helaas veel te vroeg overleden) Meindert Reus van de Technische Dienst vertelde geweldige verhalen over de Poolster, die nog op stoom voer. Bevoorradingen op zee gingen ondertussen gewoon door, bijvoorbeeld met Zr.Ms. De Zeven Provinciën die op weg was naar huis. Gelukkig was er ook ruimte voor ontspanning: zwemmen bij Ibiza, barbecue, passage langs de lava spuwende Stromboli en film kijken op het helidek. Maar alles stond in het teken van de overdracht van de Amsterdam aan Peru. De toekomstige Peruaanse bemanning was daarom al aan boord en zij werden dagelijks gevoed met kennis en oefeningen om hun nieuwe schip te kunnen varen. Een reportage in 1, 2, 3 delen.
Net na zonsondergang biedt de vulkaan Stromboli een prachtig uitzicht. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl).
Daarna volgden nog veel meer interessante reportages. Bijvoorbeeld aan boord van Zr.Ms. Evertsen in de Zwarte Zee in 2019 -een unieke ervaring, inclusief overvliegende Russische vliegtuigen, en Zr.Ms. Tromp tijdens de luchtmachtoefening Ramstein Flag boven de Noordzee.
Een Russische Flanker, boven de Evertsen in de Zwarte Zee. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)
Records en unieke verhalen
Meevaren kost geld en veel tijd. Die reportages leveren ook niet de meest gelezen artikelen op. Het meevaren levert wel mooie artikelen en veel interessante inzichten op. Het is bovendien een goede manier om de band met de operationele kant van de marine te houden. Belangrijk want Marineschepen.nl werd ooit opgericht met de gedachte om een de onafhankelijke marine-berichtgeving kwalitatief te verbeteren.
Laatstgenoemde artikel is een van de stukken waarin Marineschepen.nl toegevoegde waarde kan leveren: niet het nieuws herkauwen van andere media, maar eigen nieuws. Daar slagen we gelukkig nog altijd goed in. Voorbeelden zijn legio. Zo schreef Kasper Goossens na eigen onderzoek meerdere nieuwsartikelen over de ASW-fregatten voor België. Ook publiceerden we een jaar voordat het in de Tweede Kamer ter sprake kwam nieuws over de kanonproblematiek aan boord van de LCF'en.
Dankzij de premium-website kunnen abonnees vaker van dit soort artikelen lezen. In het verleden publiceerden we echter ook al regelmatig eigen content. Denk bijvoorbeeld aan de informatie over het Russische spionageschip Admiral Vladimirsky. In februari 2023 gaven de AIVD en MIVD een persbriefing over verschillende onderwerpen (terrorisme, Oekraïne-oorlog en Russische dreigingen). Eén onderwerp viel op: Russische interesse in de Nederlandse energie-infrastructuur. Opvallend was dat de MIVD wel wilde zeggen dat er een Russisch spionageschip in het Nederlandse deel van de Noordzee was geweest, maar absoluut niet welk schip. Een mooie uitdaging dus.
Na een paar dagen onderzoek kwam op de late avond van 22 februari de naam van het schip bovendrijven: het was de Admiral Vladimirsky. Sindsdien wordt openlijk over de Admiral Vladimirsky gesproken. Een schip dat overigens terugkeerde en veel langer in de Nederlandse EEZ bleef, dan Defensie vertelde.
Veel minder spectaculair, maar toch mooi, was het artikel naar aanleiding van de reis van Zr.Ms. Zeeland naar Jan Mayen, onder andere om de gedenksteen aldaar te restaureren. Na kort onderzoek bleek dat het verhaal dat over die steen werd verteld, niet kon kloppen. In 1, 2 delen werd het avontuur van de steen ontrafeld.
Een ander verhaal, over de eerste Nederlandse onderzeeboot, bleek na speurwerk in de archieven ook niet te kloppen. In het artikel over het oprichtingsverhaal van de Onderzeedienst is dit rechtgezet.
Op 15 maart 2024 werd ten overstaan van personeel van de Onderzeedienst en voormalig commandanten van de Onderzeedienst bekendgemaakt dat Naval Group de nieuwe onderzeeboten gaat bouwen. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)
Onderzeeboten
Voor ik in 2011-2012 definitief besloot om me volledig op Marineschepen.nl te richten, won ik informatie in bij een ervaren ondernemer. Hij twijfelde niet: van een site als Marineschepen.nl, kan je geen business maken. Dat zorgde eigenlijk vooral voor extra motivatie, maar lang leek hij gelijk te krijgen. Meerdere keren was het einde van deze site nabij, maar onderzeeboten zorgden steeds voor het broodnodige financiële drijfvermogen.
In 2013 werd voor het eerst melding gemaakt van vervanging van de Walrusklasse. Destijds een heel vreemd moment in een tijd van ogenschijnlijk eindeloze bezuinigingen. Dat zorgde er ook voor dat de Onderzeedienst weer naar voren en naar buiten keek, met mogelijkheden voor interviews en reportages. In juli 2013 was, door mijn interview met Piet de Jong, een eerste zaadje geplant voor een boek. Na een reportage aan boord van Zr.Ms. Walrus in 2016 werd dat concreter en in juni 2017 verscheen mijn boek In het diepste geheim. Ondanks dat de eerste oplage van 5.000 stuks in een mum van tijd uitverkocht was, was dat geen blijvende oplossing.
De kennis die ik had opgedaan, kwam goed van pas omdat op dat moment de vervanging van de Walrusklasse meer en meer op gang kwam. Dat leverde rond 2018 ook de eerste adverteerders op: Naval Group en TKMS. Beide deden dat uiteraard vanwege de onderzeebootvervanging.
Vele onderzeebootartikelen volgden en evenzoveel onderzeeboot-advertenties. Inmiddels volgden ook andere internationale adverteerders, van Exail tot Saab, en nationale zoals Damen en IHC, die ervoor zorgden dat Marineschepen.nl kon blijven bestaan en groeien. Pas in 2024, toen de onderzeebootaanbesteding ten einde was, kwam de vraag weer terug: kan je van Marineschepen.nl wel een business maken.
De keuze was toen al gemaakt. In februari 2025 startten we met de nieuwe premium-website, een betaalmuur dus. En het definitieve antwoord is sindsdien: ja, je kan van Marineschepen.nl een business maken. Er werd in het begin (heel begrijpelijk) veel gemopperd door mensen die niet bekend waren met financiële uitdagingen van ondernemers en die bovendien zo'n dertien jaar gratis artikelen hadden kunnen lezen. Vanaf de eerste minuut meldden zich mensen aan als abonnee en dat is sindsdien haast onafgebroken doorgegaan.
Zr.Ms. Walrus in 2016. (Foto: Jaime Karremann/ Marineschepen.nl)
Team
"Ik zag laatst dat je versterking hebt", zeggen mensen nog altijd. Al sinds 2012 schrijven anderen ook voor Marineschepen.nl. Tot 2020 leverden wisselende freelancers een bijdrage. De freelancers die nu schrijven voor Marineschepen.nl, Tobias Kappelle, Frederik van Lokeren en Kasper Goossens startten in 2020, 2022 en 2023. Samen hebben zij al grote aantallen artikelen geschreven over uiteenlopende onderwerpen.
Een belangrijk onderdeel van de website, ter afwisseling van de serieuze artikelen, wordt gevormd door de cartoons van Henk Boomstra. Sinds 2015 heeft hij 1170 cartoons getekend (!) voor Marineschepen.nl. Deze cartoons worden niet alleen veelvuldig bekeken, zij zijn ook vaak geprint en hangen op vele defensielocaties. Als kroon op onze samenwerking zal binnen afzienbare tijd een fictieboek verschijnen, gebaseerd op karakters in de cartoons.
Achter de schermen wordt uiteraard al langere tijd, ook door verschillende personen, cruciaal administratief en sales-werk verricht.
Zonder dit team was het voor Marineschepen.nl niet mogelijk om zo lang marinenieuws te delen.
Bedankt
25 jaar. En nee, geen groot feest, speciale interviews of een aangepast jubileum-logo. De focus ligt op de website en het schrijven van artikelen. Want dat is de kern en de bezoeker staat centraal. Nog steeds draait het bij Marineschepen.nl om kwalitatief goede artikelen over uiteenlopende marine-onderwerpen. Met de komst van de premium-website beloven we artikelen te plaatsen die je alleen op Marineschepen.nl kunt lezen.
Dankzij de lezers, dankzij de adverteerders, dankzij abonnees en dankzij het team dat een bijdrage levert aan de site, bestaat Marineschepen.nl nog altijd en valt er vandaag wat te vieren.
Auteur: Jaime Karremann Jaime is oprichter van Marineschepen.nl en heeft meer dan 1.500 artikelen geschreven over uiteenlopende marine-onderwerpen. In 2017 gaf hij zijn non-fictieboek In het diepste geheim uit en later onderzeebootthriller Orka. Voor Jaime fulltime met deze site aan de slag ging, werkte hij ruim 12 jaar bij de marine, waarvan het grootste deel in een burgerfunctie. Jaime studeerde Communicatie in Groningen.
